Шинэ мэдээ

АНУ-ын нийт иргэнд гэрээсээ гарахгүй байхыг зөвлөжээ4 сар 4. 11:17“Brent” маркийн нефтийн үнэ 30 ам.доллар давжээ4 сар 4. 11:16Б.Нетаньяху өөрийгөө тусгаарлана4 сар 3. 11:24Зэсийн үнэ унажээ4 сар 3. 11:17NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ4 сар 2. 9:47ОХУ-д коронавирусний халдвараар нас барсан хүний тоо 24 боллоо4 сар 2. 9:44Иргэд дипломат ажилтнуудад талархалтай хандаж байна4 сар 1. 10:40Германд коронавирусний халдвар авсан хүний тоо 60 мянга давжээ4 сар 1. 9:51Дэлхийн банк Хятадын ДНБ-ий өсөлтийн талаарх таамаглалаа бууруулжээ4 сар 1. 9:50Ж.Цолмон: Ковид-19 цар тахлыг эв нэгдэл, нэгдмэл санаа, нэгдсэн хүч устгаж чадна3 сар 31. 10:37Европын хотуудын агаарын бохирдол буурчээ3 сар 31. 9:36Австрали ажлын байраа алдсан иргэддээ санхүүгийн дэмжлэг үзүүлнэ3 сар 31. 9:35Уур амьсгалын өөрчлөлт ба хүний эрүүл мэнд3 сар 30. 8:46Халдвар авсан Канадын Ерөнхий сайдын гэргий эмчлэгджээ3 сар 29. 11:23Ухань хотын метроны үйл ажиллагааг сэргээж эхэллээ3 сар 29. 11:20Токиод интоорын модны цэцэрлэгт хүрээлэнгүүдийг хэсэгчлэн хаажээ3 сар 28. 11:18Хубэй мужид ажилласан эмнэлгийн 21 мянга гаруй ажилтан гэртээ харьжээ3 сар 26. 9:58Токиогийн хөрөнгийн биржийн гол индексүүд өсчээ3 сар 26. 9:49Ванкуверт онцгой байдлын дэглэмийг зөрчвөл 34500 ам.доллароор торгоно3 сар 26. 9:36Илон Маск Калифорни муж улсад мянга гаруй амьсгалын аппарат хандивлажээ3 сар 25. 9:44БНХАУ тандалт судалгааны хиймэл дагуулууд амжилттай хөөргөжээ3 сар 25. 9:40Монгол Ардын Нам сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрөө Үндэсний аудитын газарт хүргүүллээ3 сар 24. 15:43Давхар замаар түгжрэлээ шийдсэн олон орноос хамгийн шилдэг нь Япон3 сар 24. 15:32Афганистаны Засгийн газар талибуудтай онлайнаар хэлэлцээ хийжээ3 сар 24. 9:35АНУ-ын зарим муж улс хоригдлуудаа суллана3 сар 24. 9:23АНУ-д галт зэвсэг худалдан авах нь ихэсчээ3 сар 23. 14:23Иран БНХАУ-аас илгээсэн тусламжийг хүлээн авчээ3 сар 23. 14:22Европоос ирсэн хүмүүсээс шинжилгээ авч тусгаарлана3 сар 21. 11:35БНАСАУ Япон тэнгис рүү хоёр пуужин харважээ3 сар 21. 11:20Ноён Бондгор Хятадын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шуугиан тариад амжжээ3 сар 20. 13:20

Х.Галымбек: Хүхрийн хэмжээ хүний бие сөргөөр нөлөөлөх хэмжээнд хүрээгүй

/12-р сарын 6/  -  12 цаг 15 минут

“Евро5” нэрээр худалдаж байгаа шатахууны хүхрийн хэмжээ хэвийн байдлаас 20 дахин их өндөр байна-

-Сүүлийн үед олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр агаар дахь хүхэр хүлцэх хэмжээнээс давлаа гэсэн мэдээлэл гарах боллоо. Нөгөө талаар иргэдэд энэ талын мэдээлэл хомс байгаа нь ажиглагдаж байна. Үүнд мэргэжлийн хүний хувьд тайлбар өгөөч?

-Нийслэлийн хэмжээнд агаарын чанарыг тогтмол хэмждэг 16 суурин станц байдаг. Үүнээс тав нь манай байгууллагад, Цаг уур орчны шинжилгээний газарт 11 нь харьяалагддаг. Нэг нь АНУ-ын Элчин сайдын яамны хашаанд бий. Тэгэхээр хүхрийн тухай ярихаасаа өмнө өмнөх жилүүдэд ямар үзүүлэлттэй байсан бэ гэдэг тоог авч үзэх нь зүйтэй. Өнгөрөгч сарын эхний хагасын байдлаар агаар дахь хүхрийн хэмжээ 13 нэгжээр өссөн байна. Харин РМ2.5 тоосонцор 2.5 дахин буурсан, РМ 10 тоосонцор 80 нэгжээр буурсан үзүүлэлттэй. Үүнээс цаашлаад хүхрийн хэмжээг судлахад 2018 оны зуны байдлыг өнгөрсөн зунтай харьцуулахад 4-5 дахин өссөн байна. Гэтэл энэ үед нийслэлчүүд сайжруулсан түлш хэрэглэж эхлээгүй байсан үе.

-Тэгвэл хүхрийн хэмжээ ихсэх болсон шалтгаан нь юу байна гэсэн дүгнэлтэд хүрэв?

-Хүхрийн давхар исэл бүтээгдэхүүний шаталтаас үүсдэг. Өөрөөр хэлбэл шатаж байгаа бүтээгдэхүүнд хүхэр агуулагдаж байдаг гэсэн үг. Гэтэл нийслэлийн иргэд зун гал бараг түлээгүй. Ахуйн хэрэглээндээ ч шатах, ноцох зүйл ашигладаггүй гэхэд болно. Мэдээж том оврын станцууд түлш хэрэглэнэ. Энэ нь одоогийнхтой адил өндөр хүчин чадлаар ажиллахгүй. Тэгэхээр хүхэр ялгаруулж байгаа хүчин зүйл нь станц, автомашин гэж үзэхээс өөр үндэслэлгүй. Үүнийг батлах хэд хэдэн баримт хэлж болно. Тухайлбал нийслэлд жилд 40 мянган автомашин нэмэгдэж байна. Үүний 88 хувь нь 10 буюу түүнээс дээш жил насжилттай. Үүнээс гадна автомашинд хэрэглэж байгаа шатахууны чанарт гол асуудал байгаа юм. “Евро5” гэж бидний худалдан авч хэрэглэдэг шатахууныг японы хөндлөнгийн лабораторид шинжлүүлэхэд маш муу үзүүлэлтэй гарсан. Хүхэрийн хэвийн хэмжээ нь 10 РРМ байх ёстой бол манай зах зээл дээр байгаа шатахуунаас 200 РРМ илэрсэн. Өөрөөр хэлбэл зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс 20 дахин өндөр байна гэсэн үг. Хамгийн сайн гэсэн шатахууныг шинжлүүлэхэд ийм үзүүлэлттэй гарч байгаа юм чинь доогуур үзүүлэлттэй шатахуунаас хүхрийн хэмжээ ямар гарахыг барагцаалах боломж үнэндээ алга байна. Энгийн ухаанаар бодоход “Евро2” төрлийн шатахуунд хүхрийн хий бүр ч их байгаа гэдэг нь ойлгомжтой.

-Та яриандаа “Зөвшөөрөгдөх хэмжээ” гэж дурдсан. Энэ тухай дэлгэрэнгүй тайлбарлаач…?

-Яг энэ тал дээр БНХАУ, АНУ-ын мөрддөг стандартыг өөрийн улстай харьцуулж үзье. Манай улсад 24 цагийн дундаж нь нэг шоо.метрт 50 микрограмм, хятад мөн ялгаагүй. Харин АНУ-ын нэг шоо.метрт 89 микро грамм байдаг. Өөрөөр хэлбэл бидний хүлээн зөвшөөрөөд байгаа стандартаас бараг хоёр дахин өндөр байгаа биз. Түүнийгээ Америкчууд хүлцэх хэм хэмжээ гэж үзэж байгаа. Тэгэхээр манай стандарт чанга санагдахгүй байна уу.

-Тийм байж магадгүй.

-Ер нь стандартыг тогтоохдоо эдийн засгийн чадавхи, хүний биед сөргөөр нөлөөлөхгүй байх, цаашид хэрэгжүүлэх арга хэмжээгээ төлөвлөх зэрэг байдлаар тогтоодог.

ДЭМБ-аас нэг шоо.метрт байх хүхрийн хэмжээг 20 микрограмм байлга гээд байгаа. Гэтэл АНУ үүнээс 4.5 дахин их байна. Хэрэв АНУ хүхрийн хэмжээгээ буулгавал бүх зүйлд нь сөргөөр нөлөөлнө. Мөн тус улс хүхрийн хийн хүний биед нөлөөлөх хэмжээг 797 микрограмм гэж үзэж байна. Энэ хэмжээгээр 24 цаг үргэлжилбэл хүний эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлнө гэсэн үг шүү дээ. Мэдээж эдийн засгийн чадавхи, чадамжаараа АНУ, Хятадтай бид өөрсдийгөө харьцуулж болохгүй. Гэхдээ хоёр дахин хатуу стандарттай байгаагаа эргэж харж, бодлогын төвшинд ярих цаг болсон.

-Хамгийн гол нь яг ямар нөхцөлд хүрч байж хүний биед сөрөг нөлөө үзүүлэх юм бэ гэдэг асуулт иргэдийн дунд чухал байна?

-Товчхондоо одоо байгаа хэмжээнээс 16 дахин өсөөд 24 цаг болсон тохиолдолд хүний биед сөргөөр нөлөөлнө. Бид бас нэг зүйлийг ойлгох хэрэгтэй. Түүхий нүүрсийг хориглосон гол шалтгаан нь үзэгдэх орчныг бууруулж, хүний биед хамгийн их хор нөлөөтэй РМ2.5 тоосонцорыг л багасгах зорилго тавьсан. Засгийн газрын 62 дугаар тогтоол гараад нэг жил болж байна, үр дүнг нь эхнээсээ мэдэрч байна. Мэдээж сайжруулах зүйл байгаа учраас тодорхой арга хэмжээг цаашид аваад явна. Бид өмнөх жилүүдэд өвөлдөө дунджаар нэг сая гаруй тонн түүхий нүүрс хэрэглэдэг байсан. Үүнтэй адил хэмжээтэй шахмал түлш хэрэглэнэ гэж үзвэл энэ сард багадаа 400 орчим мянган тонныг хэрэглэчихсэн байх ёстой. Гэхдээ шахмал түлш илчлэг өндөр учир хоёр дахин багыг хэрэглэх юм байна гэж тооцсон. Хүмүүсийн худалдан авалт, хэрэглээнд судалгаа хийж үзэхэд өдийд 460 орчим мянган тонн сайжруулсан түлш хэрэглэх юм байна гэж тооцоолсон. Гэтэл одоогийн байдлаар 140 орчим мянган тонн түлш хэрэглэсэн, оны эцэс гэхэд сайндаа 200 орчим мянган тонныг хэрэглэх байх. Эндээс харахад бидний түлшний хэрэглээ хоёр биш бүр гурав дахин буурчихаад байна.

-Түлшний хэрэглээ буурсан үзүүлэлт мэдээж сайн зүйл. Харин түүхий нүүрс, сайжруулсан түлш хоёрын хүхэр агуулах байдал ямар байдаг юм бэ?  

-Түүхий нүүрсний хүхрийн хэмжээ 0.5 хувь, сайжруулсан түлшнийх ойролцоогоор 0.8 хувь байгаа. Тэгвэл бүгдээрээ сайжруулан түлшийг түүхий нүүрстэй харьцуулахад хоёр дахин их хүхрийн агууламжтай гэж төсөөлөн бодож тооцоо хийж үзье. Хэрэглэсэн хэмжээ нь гурав дахин бага байхад түүхий нүүрснээс гарах хүхрийн хэмжээг яаж ч байсан гүйцэхээргүй байна тийм үү. Зөвхөн энэ жишээнээс харахад ч хүхрийн хэмжээ сайжруулсан түлшнээс биш гэдэг нь батлагдаж байна.

-Таны ярианаас үзэхэд манай улс цаашид хүхрийн хий ихээр ялгаруулаад байгаа шатахуун, хуучин автомашинуудыг яах вэ гэдэг асуулттай тулгарах нь гарцаагүй санагдаж байна. Мэргэжлийн байгууллагын зүгээс та бүхэн холбогдох яам, салбарт нь энэ тухай зөвлөмж хүргүүлдэг үү?

-2017 онд Агаар орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хөтөлбөр батлагдсан. Үүний дагуу бүх цогц арга хэмжээ авахаар тусгагдсан. Хэрэгжүүлэгч нь Орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хороонд зангидагдаж байгаа. Хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд бүх л салбарын байгууллагууд оролцох ёстой.

-Хүхэрлэг хийг саармагжуулах арга байна уу?

-Цахилгаан станц болон ахуйн хэрэглээнд хэрэглэж байгаа түлшинд шохой хольвол буурдаг. Автомашинд бууруулах ямар арга байхгүй. Тиймээс евро5 стандартын шатахууныг л хэрэглэх хэрэгтэй. Манайд зах зээл дээр байгаа шатахуун нь “евро5” гэж байгаа боловч бодит байдалд стандартаа хангахгүй байгааг дээр хэлсэн. Үүнд цаашид анхаарах шаардлага бий.

Ярилцсанд баярлалаа.

Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.