Шинэ мэдээ

NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ4 сар 2. 9:47ОХУ-д коронавирусний халдвараар нас барсан хүний тоо 24 боллоо4 сар 2. 9:44Иргэд дипломат ажилтнуудад талархалтай хандаж байна4 сар 1. 10:40Германд коронавирусний халдвар авсан хүний тоо 60 мянга давжээ4 сар 1. 9:51Дэлхийн банк Хятадын ДНБ-ий өсөлтийн талаарх таамаглалаа бууруулжээ4 сар 1. 9:50Ж.Цолмон: Ковид-19 цар тахлыг эв нэгдэл, нэгдмэл санаа, нэгдсэн хүч устгаж чадна3 сар 31. 10:37Европын хотуудын агаарын бохирдол буурчээ3 сар 31. 9:36Австрали ажлын байраа алдсан иргэддээ санхүүгийн дэмжлэг үзүүлнэ3 сар 31. 9:35Уур амьсгалын өөрчлөлт ба хүний эрүүл мэнд3 сар 30. 8:46Халдвар авсан Канадын Ерөнхий сайдын гэргий эмчлэгджээ3 сар 29. 11:23Ухань хотын метроны үйл ажиллагааг сэргээж эхэллээ3 сар 29. 11:20Токиод интоорын модны цэцэрлэгт хүрээлэнгүүдийг хэсэгчлэн хаажээ3 сар 28. 11:18Хубэй мужид ажилласан эмнэлгийн 21 мянга гаруй ажилтан гэртээ харьжээ3 сар 26. 9:58Токиогийн хөрөнгийн биржийн гол индексүүд өсчээ3 сар 26. 9:49Ванкуверт онцгой байдлын дэглэмийг зөрчвөл 34500 ам.доллароор торгоно3 сар 26. 9:36Илон Маск Калифорни муж улсад мянга гаруй амьсгалын аппарат хандивлажээ3 сар 25. 9:44БНХАУ тандалт судалгааны хиймэл дагуулууд амжилттай хөөргөжээ3 сар 25. 9:40Монгол Ардын Нам сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрөө Үндэсний аудитын газарт хүргүүллээ3 сар 24. 15:43Давхар замаар түгжрэлээ шийдсэн олон орноос хамгийн шилдэг нь Япон3 сар 24. 15:32Афганистаны Засгийн газар талибуудтай онлайнаар хэлэлцээ хийжээ3 сар 24. 9:35АНУ-ын зарим муж улс хоригдлуудаа суллана3 сар 24. 9:23АНУ-д галт зэвсэг худалдан авах нь ихэсчээ3 сар 23. 14:23Иран БНХАУ-аас илгээсэн тусламжийг хүлээн авчээ3 сар 23. 14:22Европоос ирсэн хүмүүсээс шинжилгээ авч тусгаарлана3 сар 21. 11:35БНАСАУ Япон тэнгис рүү хоёр пуужин харважээ3 сар 21. 11:20Ноён Бондгор Хятадын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шуугиан тариад амжжээ3 сар 20. 13:20Лондоны метроны буудлуудын 40 нь хаагдана3 сар 20. 9:54БНСУ жижиг бизнес эрхлэгчдэд хөрөнгө мөнгөний тусламж үзүүлнэ3 сар 20. 9:36ОХУ-ын 80 бүс нутагт өндөржүүлсэн бэлэн байдал зарлажээ3 сар 20. 9:35Европт эм бэлдмэл нийлүүлэх журмыг хялбаршуулна3 сар 19. 14:07

С.Эрдэнийн үе буюу АН бүлэггүй, УИХ сөрөг хүчингүй

/6-р сарын 5/  -  9 цаг 54 минут

УИХ-ын 2016 оны сонгуульд АН ялагдал хүлээж, мөн оныхоо сүүлчээр намаа шинэчлэх аяныг өрнүүлсэн юм. Үр дүнд нь С.Эрдэнэ намын дарга болж байлаа. Уг нь таван сум атгасан таван кандидат өрсөлдсөн байдаг юм.

С.Эрдэнэ АН-ын дарга болох агшиндаа буюу 2017 оны нэгдүгээр сарын 30-нд “…VI Их хурлаас АН-ын даргаа бүх гишүүдийн саналаар сонгох шийдвэр гарсан. Энэ дагуу АН-ын даргын сонгууль орон даяар болж өндөрлөлөө. Нэр дэвшигчид тавуулаа 21 аймаг, есөн дүүргээр гишүүд дэмжигчидтэйгээ уулзаад ирсэн. Очсон аймаг бүрт АН-ын гишүүд маань сэргэн босч, нүдэнд гал гийж байсан нь бидний ажлын гол үр дүн байлаа. УИХ-ын сонгуулийн дараа ялагдлын байдалтай байсан АН маань намын даргын сонгуулиар хөл дээрээ боссон. Одоо улстөрийн идэвхтэй үйл ажиллагаанд шилжихэд бэлэн болсон гэж харж байна. Энэ бол маш том ажил байлаа.  Хамт дэвшсэн эрхэм нэр дэвшигчиддээ баярлалаа гэдгээ хэлье. Бид таван тийшээ салаагүй. Нэгэн үзүүрт зүтгэж ирсэн. Бид тав хэн ч ялсан дэмжиж ажиллана гэсэн зарчимд нэгдсэн байсан” гэсэн юм.

Энэ өнгөрсөн явдал. Гэхдээ С.Эрдэнэ энэ үгээ ажилд хэрэг болгоогүй л болов уу даа. Учир нь таван сумны тал талд зогсож байсан хүмүүс өдийд тал тал тийшээ тарж одсон. Өөрөөр хэлбэл, С.Эрдэнэ АН-ыг багцалж удирдаж чадсангүй.

С.Эрдэнэ АН-ын дарга болоод хоёр жил хагас боллоо. Одоо жилийн дараа УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгууль болно.

Хоёр жил хагас гэдэг бага хугацаа биш. Тэгэхээр АН-ынхан С.Эрдэнэ даргаасаа “…Ирэх сонгуульд бэлэн үү” гэж асуух цаг болсон байгаа юм. Харин С.Эрдэнэ дарга энэ асуултад хариулах их хэцүү дээ. Бүлгээ тараагаад зөвлөл гээчтэй болчихсон дарга юу ч ярихав дээ.

С.Эрдэнийг АН-ын дарга болоод дээрх үгийг хэлж байх үед энэ нам УИХ-д есөн суудал бүхий бүлэгтэй байлаа. Цөөхүүлээ ч гэсэн эрх баригчдын хяналт, хазаар нь болж чадах хууль ёсны сөрөг хүчин байв.

Гэвч өнгөрсөн хоёр жил гаруйн хугацаанд АН бүлэггүй болж, одоо тарж бутарсан хэдхэн гишүүн үлдсэн байна. АН-ынхаа бодлогыг дагах гарын таван хуруунд багтах гишүүд байна уу үгүй юу гэж асуухаар болоод байгаа юм.

Ер нь бол УИХ дахь сөрөг хүчин “татан буугдана” гэдэг эхлээд АН-д хортой. Хариугүй дөхсөн ээлжит сонгуульд тулаад орох таягаа гээсэнтэй адил юм.

Томоор нь харвал сөрөг хүчингүй УИХ гэдэг бол ард түмэнд аймшигтай хорлонтой. Эрх баригчид ямар ч хяналтгүй болсон.

Одоо хар даа. Зөвлөл бол бүлэг биш. Зөвлөлд бүлэг шиг эрх дарх байхгүй. Тэгэхээр С.Эрдэнийн АН-ыг удирдсан хоёр жил гаруйн хугацаанд энэ нам хаашаа явсан нь тодорхой харагдана.

Шуудхан хэлэхэд, ирэх сонгуулийн наана АН дотооддоо жинхэнэ шинэчлэл хийхгүй бол 2020 оны сонгуульд гурван суудал ч үгүй үлдэхийг үгүйсгэхгүй.

Нөгөө талаас эрх баригч МАН-ынхан УИХ дээр чөлөөтэй тоглодог боллоо. Тэдний тооцоололд торох юм байхгүй. Бодсоноо л хийнэ. Хийснийх нь зөв бурууг цаг хугацаа л шүүнэ. Ийм л бодит байдалд шилжсэн байна.

Эрх баригчид сүүлийн хэдэн өдөр Сонгуулийн хуулийн өөрчлөлтийг ярьж байна. Монгол Улс нэг тойрог болж, сонгогдсон 76 гишүүн нэг тойрог дээр ажиллана гэсэн ерөнхий агуулгыг олон нийтэд ойлгуулах гэж оролдож байна. Яаж сонгох, ямар зарчим баримтлах нь ойлгомжгүй. Үүнийг тодруулаад, эсвэл “…Болохгүй байна” гээд зогсоох эрх С.Эрдэнэ даргатай АН-ынханд алга.

Араас нь Үндсэн хуулийн өөрчлөлт цухалзаад эхэлллээ. Ерөнхий сайд /МАН-ын дарга/ хязгааргүй эрх мэдэлтэй болох өөрчлөлтөөр зуржээ. Ингэлээ гээд АН-ынхан бас л яаж ч чадахгүй.

АН-аас нэр дэвшиж сонгогдсон гишүүд хувийн байр суурь илэрхийлээд л болчихно. Тэр нь эрх баригчдын хувьд ямар ч цочроо, дөгөө болохгүй.

АН-ын өнөөгийн улс төрд дарах жин ийм хөнгөхөн болоод байгаа юм. Үлээхэд л хаашаа ч хамаагүй хийсээд алга болчихоор тийм хөнгөхөн болчихсон.

Тэгэхээр АН ирэх сонгуулиас өмнө эргэлтийн шинжтэй өөрчлөлтийг удирдлагадаа хийх цаг болсон байна гэдгийг дахин хэлье. Ингэж чадвал хэдэн суудал “зулгааж” магадгүй юм.

Б.ДАМДИН-ОЧИР

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.