Шинэ мэдээ

Хашоггийн амийг хөнөөсөн хэрэгтэй холбоотой АНУ-ын байр суурийг няцаажээ9 цаг 32 минутын өмнөУлсын төсвийг хамгийн өндөр хэмжээгээр батална9 цаг 35 минутын өмнөХятадын талтай ШХАБ-ын асуудалд илүү нээлттэй хамтарч ажиллана12 сар 18. 11:02Доктор Д.Уламбаяр: Элсэх нь зүйтэй, Манай улсын баруун хязгаарын хилийн аюулгүй байдлыг бэхжүүлнэ12 сар 18. 10:56Л.Эрдэнэчулуун: Монгол Улс ШХАБ-д элсэх цаг нь болсон12 сар 18. 10:52УИХ-н гишүүн Л.Болд: ШХАБ-д элсэх эсэхээ яриад эцсийн шийдвэрээ гаргах цаг нь болсон12 сар 18. 10:43Ц.Цолмон: ШХАБ-д гишүүнээр элсэх цаг нь болсон12 сар 18. 10:36Хятадын бараа бүтээгдэхүүнд нэмэлт татвар ногдуулах хугацаагаа хойшлууллаа12 сар 17. 18:00МАН-ын гишүүд Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхэд шаарлага хүргүүллээ12 сар 17. 14:18NEXT Stop наадамд Монголын ирээдүйг тодорхойлогч гол тоглогчид нэр дэвшинэ12 сар 17. 14:06Ч.Энхбат: Хуулийг хэрхэн хэрэгжүүлэхээс үр дүн шууд хамаардаг12 сар 17. 13:05Шуугианы гаралтай сонсгол бууралтаас урьдчилан сэргийлье12 сар 17. 12:36Баруун Иерусалимыг Израилийн нийслэл хэмээн хүлээн зөвшөөрнө12 сар 17. 9:10Brexit-ийн гэрээний нөхцөлийг дахин хэлэлцэхээс татгалзав12 сар 15. 11:47Мексикийн Ерөнхийлөгч цагаачлалын асуудлыг Дональд Трамптай утсаар хэлэлцжээ12 сар 14. 11:52ЕХ Оросын эсрэг шинэ хориг арга хэмжээ авах бодолгүй байна12 сар 14. 11:47Б.Энхмандах: “Та нар өшөө олон ангит кино үзнэ” гээд хортойхон мушилзах хүний тоглолтод автсанаа мэддэг үү М.Энхболд оо, У.Хүрэлсүх ээ!12 сар 14. 10:15Л.Энхболд нүүрсний хэрэг илчилсэнийхээ төлөө золиосонд явав уу12 сар 13. 15:43Радиогийн хөтлөгч Эквадорын шинэ дэд Ерөнхийлөгч болжээ12 сар 13. 10:05“Умардын урсгал-2”-ыг эсэргүүцсэн тогтоол баталжээ12 сар 13. 10:01Сайхан мэдээ: Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа "Дэлхийн шилдэг залуу манлайлагч"-аар шалгарлаа12 сар 12. 14:59“Барилгын салбарт ХАБЭА-н хууль дүрмээ баримтлан ажиллахад осол гарахгүй байх боломжтой”12 сар 12. 12:26Монголын эзэнт гүрний Алтан Ордны улсын 750 жилийн ойг татар, казахууд тэмдэглэнэ12 сар 12. 12:21“Монголын цуутай бизнесмэнүүд” ном хэвлэгдэн гарлаа12 сар 12. 11:16Дуучин Н.Бямбадорж "Донжтой бүсгүй"12 сар 12. 10:42Кабул хотын захад үйлдсэн халдлагын хариуцлагыг талибууд хүлээв12 сар 12. 10:20“Хүүхдийн Евровидение-2019” Польшид болно12 сар 12. 9:33НҮБ цагаачлалын тухай гэрээг баталжээ12 сар 12. 9:31Хамгаалалтын малгай - Аюулгүй ажиллагааг мөрдөж ажиллацгаая12 сар 11. 16:46Лондонд Brexit-ийг дэмжигчид болон эсэргүүцэгчид жагсчээ12 сар 11. 10:31

Энд байгаа эрэлтийг тэнд буй нийлүүлэлтэй яаж “уях” вэ

/12-р сарын 8/  -  12 цаг 11 минут

Хөрш маань гал тогооны тавилгаа цэвэр модоор үнэтэй хийлгэсэн хэмээн бахархах бардамнахын хоорондуур ярьсан нь нэг бус удаа. Харин нэг өглөө таньдаг сайн мужаан байна уу гэсээр эртлэн орж ирэв. Мөнөөх тавилганых нь нэг хаалга нугасаа аваад унахдаа заадсаараа салчихаж гэнэ. Ингээд мужааны эрэлд хатаж яваа нь энэ аж. Тэгж тэгж хоёр гурав хоногийн дараа хамт ажилладаг хүнийхээ танилаар нь дамжуулан олсон  нэг мужаан ирж ганц хоёрхон цагийн дотор цэмбийтэл засч сэлбэж өгөөд явав. Эвдэрснийг эвлүүлж засах нь мужаан олохоос хавьгүй амар юм байна хэмээн хожим нь тэр ярьж байсан юм даг.

Манайд түр ажлын эрэлт үнэхээр их байдаг. Ажлын байрны багагүй хөдөлгөөн динамик энд л байх шиг анзаарагддаг. Энэ орчлыг зөв гольдролд оруулаад өгвөл ажил эрхлэлтийг дэмжих шинэ хандлага, шийдвэртэй алхмын нэг болно. 

Хамаатны маань цайны газрын хоол халуун байлгагч байсхийгээд л ажиллахаа больчихно. Цахилгаанчны эрэл сурал хэдэн өдрөөр үргэлжлэх нь холгүй. Мэддэг чаддаг нэгэндээ бол ердөө ганцхан цагийн ажил, энд тэндээ утас нь салсан эсвэл тохиргоо нь алдагдсан байх жишээний.  Энэ мэт чадахгүйн зовлон, чаддагийнх нь  эрэлт хэрэгцээ  хэн хүнд байнга л гарч байдаг. Харин тэр бүрд “орос мэргэжилтэн” олдохгүй нь хэцүү. Уг нь бол хаа сайгүй байж л байгаа, нэг хэсэг нь магадгүй хийх юмаа олж ядан холхиж байж ч мэднэ шүү дээ. Энд байгаа эрэлт, тэнд буй нийлүүлэлт хоёр  ингэж бие биеэ олохгүй төөрөлдөж байгаагийн жишээ иймэрхүү янзаар илэрч байгаа юм. Үүнийг  л холбож, холыг ойртуулж, хоёрыг уулзуулдаг байгууллага манайд үгүйлэгдээд байна.

Хүмүүс Хөдөлмөрийн бирж гэж хэлэх байх. Тэр үнэн, гэхдээ тэнд байран суурин ажилтай болох гэсэн хүмүүс л ихэнхдээ ханддаг. Бүртгэл, зуучлал, мэдээлэл, сургалт гээд энэ байгууллагын хувьд чиг үүрэг олон янз, ажлын ачаалал нь чамлахааргүй байж таарна. Гэтэл үүний нөгөө талд түр зуурын эсвэл ажлынхаа хажуугаар цагийн ажил хайсан,  өөрийнхөө хэрэгцээ тааваараа ажил эрхлэх сонирхолтой нэг хэсэг бий. Тийм хүмүүс сайндаа сонины зараар үйлчлүүлэгчээ олдог. Тэднийг  зуучилж зах зээлтэй нь холбож өгдөг механизм эдүгээ Монголд бараг алга. Хотоос холгүй зусландаа мод тарих нүх ухуулах гээд хүн олдохгүй байна гэсээр асууж сураглаад явж байх жишээний. 

Манайд түр ажлын эрэлт үнэхээр их байдаг. Ажлын байрны багагүй хөдөлгөөн динамик энд л байх шиг анзаарагддаг. Энэ орчлыг зөв гольдролд оруулаад өгвөл ажил эрхлэлтийг дэмжих шинэ хандлага, шийдвэртэй алхмын нэг болно. Сайн цахилгаанчин, туршлагатай сантехникч, чадвартай мужаан, дадлагатай сувилагч, ур дүйтэй засварчин ахмадуудын дунд захаасаа аван бий. Тэтгэвэрт гарлаа гээд төр засгийг царайчлахгүйгээр  ажиллах бэлээхэн боломж энэ түр ажлын байранд байх шиг харагдаад байна. Сургалтынхаа төлбөрт  тав арван төгрөг нэмэрлэх гэсэн оюутан залууст  бас сайхан боломж бий болно.  Ер нь ажиглаад байхад түр ажлын эрэлт санаанд оромгүй их байх юм билээ. Мэргэжлийн цэцэрлэгч, хүүхдийн сувилагч, цахилгаанчин, ачигч, орчуулагч, бичээч, цэвэрлэгч, жолооч гэхчлэн асууж сураглаж байгаа нь цөөн биш. 

Зуун айлын Jobi барилгын материалын дэлгүүрийн үүдэнд сайн дураараа “бирж” байгуулсан хэдэн нөхөд бий. Тэд хана плита цоолдог, засвар тохижилт хийнэ гэсэн хаяг пайзтай. Үйлчлүүлэгчтэй өөрсдөө тохирно. Гэвч мөнөөх үйлчлүүлэгч нь  хөлс мөнгийг нь дутуу өгөх, тохиролцоогүй ажил нэмэх, хэд хоногоор хөдөө авч явах мөртөө байр хоолны мөнгөн дээрээ “луу унжих” гэхчлэн эрх ашиг нь байнга зөрчигддөг хэмээн зовлон ярьж байна билээ. Тэглээ гээд хэнд хандах билээ. Хэрэв биднийг түр ажилд зуучилдаг биржтэй бол тэр байгууллагаараа эрх ашгаа хамгаалуулаад шимтгэл хураамжаа өгөөд явах шиг амар юм алга хэмээн ярьцгааж байсан. Энэ бол зөвхөн үйлчилгээ үзүүлэгчдийн бус, бас хэрэглэгчдийн нэг хүсэл сонирхол мөн. Хэрэв тогтсон нэр, тогтмол хаягтай түр ажлын байрны зуучлах газартай бол үйлчлүүлэгчийн хөл тасрана гэж байхгүй. Мөнөөх “Ажилтай, орлоготой монгол хүн”  байх нэг  боломж нь энэ болно.  Өөрийн чадахгүйгээ чаддаг мэддэг өөр нэгнээр хийлгэчих гэсэн эрэлт бол хэн хүнд л байж таарна.  Угаас амьдрал ийм л байдаг шүү дээ. Энэ утгаар нь авч үзвэл цагийн ажлын биржтэй болсноор  хүн бүр ажил олгогч болж байгаа юм.

Хэрэв биднийг түр ажилд зуучилдаг биржтэй бол тэр байгууллагаараа эрх ашгаа хамгаалуулаад шимтгэл хураамжаа өгөөд явах шиг амар юм алга хэмээн ярьцгааж байсан. Энэ бол зөвхөн үйлчилгээ үзүүлэгчдийн бус, бас хэрэглэгчдийн нэг хүсэл сонирхол мөн.

Тэр жил Хөх хотод явж байхдаа түр ажлын байрны бүр төрөлжсөн төвтэй байсныг нь анзаарсан юм даг. Нэг байшингийн гадаа хөрөө харуул барьсан баахан хүн сууж байна. Хамт яваа өвөрлөгч эрээс асуувал энд түр ажил хийх гэсэн мужаанууд цуглардаг юм. Эндээсээ захиалгаар ажилд хуваарилагдана. Цаахна талд нь  гагнуурчид,  төмрийн дархан нар бас бий хэмээн тайлбарлаж байсан.  Зүйрлэж хэлбэл, манайхны “Тэхийн зогсоол” гэдэгтэй тун төстэй. Ингэж төрөлжсөнөөрөө үйлчлүүлэгчид нь хаанаас ямар мэргэжлийн хүн авахаа андахгүй, төөрч будилаад байхгүй сайн талтай юм шиг санагдсан. Улаанбаатарт ч гэсэн ийм байж яагаад болохгүй гэж.  

Цагийн ажлын бирж бол улс орны эдийн засгийн нэг эд эс болж, хөгжил хөдөлгөөнийг нь эрчимжүүлэх төвөг чирэгдэл  багатай боломж гэж ойлгогддог. Ийм цагийн ажил нь яваандаа хөдөлмөрийн хөлсний цагийн үнэлгээг хэвшүүлж тогтоох эхлэл болох магадлалтай.  

Хөдөлмөрийн зах зээл гэдэг өөрөө хувьсамтгай, мэдээлэл нь тогтвортой бус  байдаг.  Харин цагийн ажлын биржийн хувьд бол уян хатан, аяндаа байнгын эрэлт хэрэгцээ болох бүрэн боломжтой гэж төсөөлөгдөж байна.

М.Нэргүй



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд uls.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Холбогдох утас: 91777757

1 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

103.57.95.198Зочин   • 2017, 12 сарын 12. 0 цаг 06 минут

TSAGIIN AJIL BARAG OGLOO YAVAAD OROI IRDEG AJLAAS YALGAGDAHGUI L YUM BILEE

ULS.MN © 2018 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.