Шинэ мэдээ

“ЗАЛУУЧУУД СУДЛАЛ 2018” оюутны эрдэм шинжилгээний бага хурал зарлагдлаа10 сар 18. 12:47Ган гачигт нэрвэгдсэн афганчуудад НҮБ олон сая ам.долларын тусламж үзүүлжээ10 сар 18. 12:10Шинэ цувралын ухаалаг утаснууд нь “Apple”-тэй өрсөлдөхөд тус болно гэж үзэж байна10 сар 18. 11:14Дэлхийн дулаарлын улмаас шар айраг ховордож, үнэ нь өснө10 сар 18. 11:14Төв аймгийн 30 иргэнд өргөө цагаан гэр бэлэглэжээ10 сар 17. 14:42Шиньжаан дахь уйгуруудыг дахин хүмүүжүүлдэг төвүүдийн талаар анх удаа дурджээ10 сар 17. 12:53Хайнан арлыг чөлөөт худалдааны бүс болгох төлөвлөгөөг танилцуулжээ10 сар 17. 11:20Япон улсыг сонгон аялах жуулчдын тоо буурсан үзүүлэлттэй гарчээ10 сар 17. 11:20Трампын явуулж буй худалдааны дайнаас дэлхийн эдийн засагт учрах хохирлыг тооцон гаргажээ10 сар 17. 9:33БНХАУ-д худалдааны томоохон үзэсгэлэн болж байна10 сар 17. 9:32Иордан голын Баруун эрэгт еврейн суурин барих хөтөлбөрийг баталжээ10 сар 16. 9:27АНУ Хятадын дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцож байна гэж мэдэгджээ10 сар 16. 9:26Индонезид гамшгийн үеэр сураггүй болсон 5000 орчим хүн олдоогүй байна10 сар 15. 11:00Д.Трамп Эндрю Брансоныг сулласанд талархаж байгаагаа илэрхийллээ10 сар 15. 10:59Куба улс 34 мянган тонн тамхи хураана10 сар 14. 14:47Америкт сонгуулийн өдөр амиа золиослох гэж байсан этгээдийг баривчлав10 сар 14. 14:46АНУ БНХАУ руу цөмийн технологи эскпортлохыг хориглоно10 сар 12. 13:05Номлогч Брансоныг суллахаар тохиролцжээ10 сар 12. 12:52Саудын Арабын сэтгүүлчийг хөнөөснийг нотлох бичлэгүүдийг үзүүлжээ10 сар 12. 12:51Камбож улс 2030 он гэхэд 15 сая жуулчин хүлээн авахаар төлөвлөж байна10 сар 12. 11:32Ява арал дээр газар хөдлөлт болсны улмаас 3 хүн амиа алджээ10 сар 12. 11:31Умард Солонгосын ашигт малтмалын нөөц 3,3 их наяд ам.доллароор үнэлэгдэж байна10 сар 12. 10:35Хоёр Солонгос буддын сүмийг сэргээн босгоход хамтран ажиллана10 сар 12. 10:33БНАСАУ-д дангаар авсан хоригоо Өмнөд Солонгос цуцалж магадгүй10 сар 11. 11:58Их Британи Ирантай явуулж буй худалдааны харилцаагаа таслахгүй10 сар 11. 9:57Ажлын эрч хүчээ хаанаас олж авдгаа В.Путин хэлжээ10 сар 11. 9:56Хар хайрцагны нууцыг задлахыг хүсэж буй жиргээ постууд10 сар 11. 9:50Монголын телевизүүдийн контент БНСУ-ын 60 сая хэрэглэгчдэд үнэ төлбөргүй хүрдэг боллоо10 сар 10. 15:09Чингэлтэй дүүргийн IV хорооны иргэд тэмцлээ үргэлжлүүлэхээ мэдэгдлээ10 сар 10. 14:51Байгалийн үзэсгэлэнт газар хамгийн хямдаар алжаалаа тайлах боломжийг “Баянхангай” олгож байна10 сар 10. 12:31

Б.Найдалаа: Арилжааны банкууд зээл олгохдоо тухайн бизнес байгаль орчинд ээлтэй, эсэхийг шалгадаг болсон

/11-р сарын 8/  -  10 цаг 15 минут

Монголын банкуудын холбооны дэргэдэх Тогтвортой санхүүжилтийн удирдах хорооны гишүүн, “Ногоон зээлийн сан” төслийн зөвлөх Б.Найдалаатай  ногоон зээл, ногоон санхүүжилтийн сэдвээр  ярилцлаа.

-Яг юуг “Ногоон эдийн засаг” гэж нэрлэх вэ?

-“Ногоон” гэдэг үг дэлхийд, олон улсад төдийгүй Монголд ч моод болж байна. Гэхдээ бас яриад л байгаа болохоос биш яг юуг нь “ногоон” гэх вэ гэдэг нь тодорхойгүй байгаад байна. Уламжлалт хүрэн эдийн засгаас үүдэлтэй “Хүрэнээс ногоон руу”  гэсэн цоо шинэ эдийн засгийн салбар үүсч байна. Тухайлбал, бизнесийн салбар ногоон руу чиглэж байгаагийн нэг том жишээ нь дэлхийн томоохон автомашин үйлдвэрлэгчид  2020 оноос эхлээд дотоод шаталтын хөдөлгүүртэй машин үйлдвэрлэхээ болих гэж байна. Өөрөөр хэлбэл, бензин шатахуун хэрэглэхээ больж, цахилгаан машин хэрэглэж эхэлнэ гэсэн үг.  Энэ бол  уламжлалт биш ногоон эдийн засгийн салбар үүсч байгаагийн нэг бодит жишээ  юм.

-Ногоон эдийн засгийн  салбарын өгөөж нь юу вэ?

-Энэ салбарыг дагаад  “ногоон санхүүжилт” бий болж,  улмаар “ногоон бизнес” хөгжих боломжтой болж байгаа гэсэн үг.  Бүр цаашлаад тогтвортой хөгжил, ногоон хөгжил  амьдралд бодитой хэрэгжих  шат руу явж байна. Бид эхлээд “ногоон эдийн засаг” гэдэг ойлголтоо тодорхойлчихвол ийм эдийн засгийг санхүүжүүлэх гэж байгаа арилжааны банкууд болон бидний ярьж хэрэгжүүлж эхэлж байгаа “Ногоон зээлийн сан”-д ойлголт нь тодорхой,  амархан болно. Мөн гаднаас зээл авах  боломжууд ч  бий болно.

-Та бид хоёрын ярианаас “ногоон бизнес” гэж ямар бизнесийг хэлэх вэ гэдэг асуулт өөрийн эрхгүй урган гарч байна ?

- Ямар нэг бизнес эрхэллээ гэхэд  тэндээс гарсан хаягдал байгаль орчныг бохирдуулдаггүй, эсвэл дараагийн бизнесийн түүхий эд болох ч юм уу. Тухайн бизнесийн үйл ажиллагаа явагдсан ч байгаль орчны онгон байдал нь алдагддаггүй тийм л бизнесийг хэлэх юм болов уу. Энэ бол их чухал. Энэ талаар ерөнхийдөө   иргэд, нийгэм хаана хаанаа мэдээлэлгүй байна. Иймээс юуны өмнө төр, засаг энэ талын бодлогоо гаргаад манлайлаад яваасай гэж хүсч байна.

- Ногоон хөгжлийн бодлого ногоон эдийн засгийн бодлоготой  хэрхэн уялдаж байгаа вэ?

-Манай улсын хувьд  ногоон хөгжил, тогтвортой хөгжлийн  чиглэлээр бодлогын баримт бичиг хангалттай  гарсан.  Монгол Улс Парисын хэлэлцээрт нэгдсэнээр их том үүрэг хүлээж байгаа. Жишээлбэл, 2020 он гэхэд бүх эрчим хүчний хэрэглээнийхээ 20 хувийг сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах зэрэг амлалтууд өгсөн. Энэ амлалтыг ажил хэрэг болгохын тулд санхүүжилт хэрэгтэй. Энэ чиглэлээр бодож төлөвлөсөн, зорьсон зүйл бидэнд бий.

-Тэгвэл санхүүжилтийн асуудлыг хэрхэн шийдэж болох вэ?

-Хувийн бизнесийнхний оролцоо, санхүүжилтгүйгээр ямар нэгэн бодлого бүрэн хэрэгжихэд хүндрэлтэй байдаг. Ногоон бизнес, уул уурхай дээр жишээ нь, нөхөн сэргээлт хийж, байгаль орчныг бохирдуулалгүй зөв зүйл хийж байгаа аж ахуйн нэгж, иргэдэд бага хүүтэй зээл авах боломж илүү байх ёстой.

-ТоС хөтөлбөрийн талаар танилцуулна уу?

-ТоС буюу Тогтвортой санхүүжилт хөтөлбөр 2013 оноос эхэлсэн. Арилжааны банкууд компани, аж ахуйн нэгжүүд, иргэдэд зээл олгохдоо бизнесийнх нь ашиг, эргэн төлөгдөх нөхцөлд л анхаардаг байсан бол одоо байгаль орчинд ээлтэй, нийгэмд ямар нэгэн хор хохирол учруулж байгаа эсэхийг давхар шалгадаг болсон гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл, банк зээл өгөхдөө тухайн аж ахуйн нэгж хогоо хаана хаяж байна гэдгийг нь шалгадаг болж, хувь хүн, аж ахуйн нэгжүүд  нийгэмдээ,  ирээдүйдээ хор хохирол учруулахгүй байх шаардлагыг тавьж байна.

-ТоС-ийн хэрэгжилт өнөөдөр ямар шатандаа явж байна вэ?

-Манайд хоёр жилийн өмнөөс буюу 2015 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс арилжааны банкууд албан ёсоор ТоС хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Ингэхдээ найман зарчмыг баримталж зээлээ олгодог болсон. ТоС хөтөлбөрөөс жил бүр ногоон санхүүжилтийн асуудлаар  чуулган зохион байгуулж байгаа. Энд асуудлуудаа ярилцаж шийдэж байна.

-Энэ жилийн зохион байгуулсан форумын үр дүн нь юу байв?

-Миний хувийн бодол, туршлагаар бол ТоС-ийн чуулган  яг бодитой ажил яриад, ярьсныхаа дагуу үе шаттайгаар ажил хэрэг болгоод явж байгаа  форум юм. Энэ жилийн хувьд ТоС хөтөлбөр зөвхөн арилжааны банкуудад  биш банкны бус салбарт өргөжин тэлэх талаар хоёр том дүгнэлтэд хүрч, шийдлээ  гаргасан. Тухайлбал, хүрэн эдийн засгаас  ногоон эдийн засагт  шилжинэ гэдэг бидний хойч ирээдүйн төлөөх зорилт  бол зөвхөн банкныхны асуудал байх ёсгүй. Улс орны нийгэм эдийн засгийн бусад бүх салбар өөр өөрийнхөө хэмжээнд зарчмаа тогтоон ажиллах ёстой юм.  Энэ жилийн  форумд ирсэн гаднын зочид манай туршлагыг сонирхож, хамтран ажиллах санал тавьсан.

- Ногоон зээлийн сан байгуулах  ажил ямар  шатандаа явж байгаа вэ?

-Ногоон зээлийн сангийн төсөл боловсруулагдсан. Сангийн яам болон БОАЖЯ, Даян дэлхийн ногоон хөгжлийн байгууллага, Монголын банкны холбоо гэсэн дөрвөн байгууллагын зүгээс санамж бичигт гарын үсэг  зурсан. Хамтран ажиллах тухай зарчмаа тохирчихоод байна.

-Сангаа байгуулаад, санхүүжилтээ хэрхэн бүрдүүлэх вэ?

-Сан байгуулах ажил амжилттай явж байна. Гэвч энд бэлтгэл хугацаа хэрэгтэй. Эхлээд арилжааны банкууд ногоон зээлийн шалгуураа тогтоох хэрэгтэй. Ногоон зээлийг яг хэнд өгөөд, хэрхэн эргэн төлөгдөх, яаж урт хугацаанд тогтвортой байх зэрэг жинхэнэ “ногоон”-ыг хэрхэн дэмжих гэдгээ тодорхойлж байж мөнгө санхүүжилтээ босгох боломжоо бүрдүүлнэ. Манай Монгол  шиг жижиг улсын хувьд гэрийн даалгавраа сайн хийгээд, ажлаа гүйцэтгэж  чадах юм бол боломж их бий. Бэлтгэлээ сайн хангахгүй бол “Чингис” бонд шиг баахан мөнгө оруулаад ирдэг, эцэстээ бөөн өртэй хоцрох эрсдэл бий.

-Ярилцсанд баярлалаа.

Монгол Улсын Засгийн газар, Швейцарийн хөгжлийн агентлагаас хамтран хэрэгжүүлж буй Тогтвортой хөгжлийн боловсрол төсөл



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд uls.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Холбогдох утас: 91777757

Сэтгэгдэл бичих

ULS.MN © 2018 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.