Шинэ мэдээ

NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ4 сар 2. 9:47ОХУ-д коронавирусний халдвараар нас барсан хүний тоо 24 боллоо4 сар 2. 9:44Иргэд дипломат ажилтнуудад талархалтай хандаж байна4 сар 1. 10:40Германд коронавирусний халдвар авсан хүний тоо 60 мянга давжээ4 сар 1. 9:51Дэлхийн банк Хятадын ДНБ-ий өсөлтийн талаарх таамаглалаа бууруулжээ4 сар 1. 9:50Ж.Цолмон: Ковид-19 цар тахлыг эв нэгдэл, нэгдмэл санаа, нэгдсэн хүч устгаж чадна3 сар 31. 10:37Европын хотуудын агаарын бохирдол буурчээ3 сар 31. 9:36Австрали ажлын байраа алдсан иргэддээ санхүүгийн дэмжлэг үзүүлнэ3 сар 31. 9:35Уур амьсгалын өөрчлөлт ба хүний эрүүл мэнд3 сар 30. 8:46Халдвар авсан Канадын Ерөнхий сайдын гэргий эмчлэгджээ3 сар 29. 11:23Ухань хотын метроны үйл ажиллагааг сэргээж эхэллээ3 сар 29. 11:20Токиод интоорын модны цэцэрлэгт хүрээлэнгүүдийг хэсэгчлэн хаажээ3 сар 28. 11:18Хубэй мужид ажилласан эмнэлгийн 21 мянга гаруй ажилтан гэртээ харьжээ3 сар 26. 9:58Токиогийн хөрөнгийн биржийн гол индексүүд өсчээ3 сар 26. 9:49Ванкуверт онцгой байдлын дэглэмийг зөрчвөл 34500 ам.доллароор торгоно3 сар 26. 9:36Илон Маск Калифорни муж улсад мянга гаруй амьсгалын аппарат хандивлажээ3 сар 25. 9:44БНХАУ тандалт судалгааны хиймэл дагуулууд амжилттай хөөргөжээ3 сар 25. 9:40Монгол Ардын Нам сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрөө Үндэсний аудитын газарт хүргүүллээ3 сар 24. 15:43Давхар замаар түгжрэлээ шийдсэн олон орноос хамгийн шилдэг нь Япон3 сар 24. 15:32Афганистаны Засгийн газар талибуудтай онлайнаар хэлэлцээ хийжээ3 сар 24. 9:35АНУ-ын зарим муж улс хоригдлуудаа суллана3 сар 24. 9:23АНУ-д галт зэвсэг худалдан авах нь ихэсчээ3 сар 23. 14:23Иран БНХАУ-аас илгээсэн тусламжийг хүлээн авчээ3 сар 23. 14:22Европоос ирсэн хүмүүсээс шинжилгээ авч тусгаарлана3 сар 21. 11:35БНАСАУ Япон тэнгис рүү хоёр пуужин харважээ3 сар 21. 11:20Ноён Бондгор Хятадын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шуугиан тариад амжжээ3 сар 20. 13:20Лондоны метроны буудлуудын 40 нь хаагдана3 сар 20. 9:54БНСУ жижиг бизнес эрхлэгчдэд хөрөнгө мөнгөний тусламж үзүүлнэ3 сар 20. 9:36ОХУ-ын 80 бүс нутагт өндөржүүлсэн бэлэн байдал зарлажээ3 сар 20. 9:35Европт эм бэлдмэл нийлүүлэх журмыг хялбаршуулна3 сар 19. 14:07

Хуучин сэдэв, шинэ хандлага

/10-р сарын 31/  -  11 цаг 58 минут

Хот уу, хөдөө юү

Өнгөрсөн зуны эхээр УИХ-ын  чуулганы нэгдсэн хуралдааны үеэр УИХ-ын гишүүн Т.Аюурсайханы  эрчим хүчний салбартай холбоотой асуулгын хариуг тухайн үеийн  салбарын сайд П.Ганхүү өгөхдөө “Нийслэлийн хэмжээнд өнөөдрийн байдлаар 1800 орчим айл цахилгаангүй байгаа.  Ихэнх нь нийслэлийн Сонгинохайрхан, Баянзүрх дүүрэгт амьдарч буй аж. УИХ-аас энэ оны төсөвт 7 тэрбум төгрөгийг шийдэж өгсөн. Үндэсний их баяр наадмаас урьтаж,  дээрх 1800 айлыг эрчим хүчинд холбоно” хэмээн мэдэгдэж  байв. Энэ яриа өнгөрсөн зун болж байсан гээд бодохоор XXI зууны Монголын нийслэлд эрчим хүч хэрэглэдэггүй айл мянгаар тоологдож байсан гэсэн үг.

Түүнчлэн сайдын  тодотгосноор өнгөрсөн жил 1700 орчим айл өрхийг шинээр эрчим хүчинд холбожээ.  1700-1800 өрх гэдэг  багцаагаар 4-5 сумын өрхтэй тэнцэнэ. Юм хөгжиж, нийслэлийн оршин суугчид байтугай хөдөөний малчид нар салхины эрчим хүчтэй болсон ийм цаг дор бид амьдарч байгаа.  Гэтэл нийслэл хотынхоо оршин суугчдыг цахилгаан эрчим хүчтэй болгох асуудал яригдаж байна. Гадныхан байтугай бид өөрсдөө сонсоод гайхширч, гасалж  шогширмоор мэдээ. Улаанбаатар хот уу , хөдөө юу гэж асуух шалтгаан ганц энэ бус.

Ц.Элбэгдорж: Улаанбаатар ирээдүйгүй хот.

 Урин дулааны улирал ойртоод ирэхээр Улаанбаатарын ус цас ууршиж эхлэнэ. Харин энэ үеэр хамар сэтлэм “анхилдаг” нь шээс шивтрийн үнэр.  Хоёр жилийн өмнө гар өргөж машинд суугаад Баянхошууг зорилоо. Зурагтын наахна жолооч залуу зогссоноо  “Ах  сууж байгаарай. Морь хараатхая” гэж бууж төв замын хажуу талын тоосгон байшингийн хана руу гэгээн цагаан өдөр гэрэлт шар нарнаар хэнэг ч үгүй сарьчихаад эргэж  ирэв. Тэссэнгүй юу гэвэл “Хааны албанаас хасны алба гэгчээр хаа таарсан газраа биеэ хөнгөлөхөөс өөр яах билээ” гэж асуултыг асуултаар хариулж билээ.  Үүгээр юуг хэлэх гээд байна гэвэл  суурин соёл иргэншилд суралцаж хэвшиж чадахгүй байгаагийнх. Нийслэл гэлтгүй ерөөс томоохон хотын оршин суугч байх дүрэм журам, хэм хэмжээ гэж байх ёстойн сануулга энэ мэтээр илэрдэг. 

Зөрчлийн хууль  уг нь их хэрэгтэй хууль. Хэрэв яв цав хэрэгждэгсэн бол. Энэ хуулинд гудамжинд ил задгай нус цэрээ хаявал торгуультай гээд цагаан дээр хараар биччихсэн. Цаг хүйтрээд ирэхээр хаа сайгүй л хөлдөж хатсан нус цэр цардмал зам дээр харагдаж байна.  Өнгөрсөн зун хотын захиргааны төв байрны гадаах мод руу гадаадын хоёр иргэн морь харж байгагүй дуулиан дэгдээсэн удаа бий. Төв талбай дээр зорхиогдсон арга хэмжээг сонирхож явсан тэд бие засах газар хайгаад олдсонгүй, энэ нь монголчуудын жишгийг дагах шалтаг болсон биз.

 Оршин суугчдынхаа энэ мэт иргэншээгүй хандлагыг харах бүрийд бид нийслэл хотод амьдарч байгаадаа эргэлзэхэд хүрдэг. Иргэншээгүй иргэдтэй нийслэл Улаанбаатараас өөр байдаг эсэхэд эргэлздэг.

“Ирээдүйгүй” Улаанбаатарт үлдээх итгэл байна уу

Монголд 10 гаруй жил ажиллаж амьдарч байгаа Гаррет Вилсон хэмээх  залуу саяхан манай нийслэл хотын тухай “Хотын инженерүүд нь хаана байна. Хотын төлөвлөлт гэдэг  маш чухал асуудал. Уг нь хотын төлөвлөлтөөр нарийн мэргэшсэн хүн монголчууд дунд олон бий. Гэвч тэднийгээ төр нь ажиллуулдаггүй.  Улаанбаатарын замбараагүй хот төлөвлөлтийг харахад тун харамсалтай байна” хэмээн ил цагаан шүүмжлэв.  Мэдээж энэ бол гадаад талдаа тусах тусгал.

Нийслэлийн агаарын бохирдлын асуудлаар Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж хэвлэлийнхэнд байр сууриа илэрхийлэх үеэрээ “Улаанбаатар ирээдүйгүй хот. Хэн ийм хотод хөрөнгө оруулалт хийх юм бэ” гэж хэлэв. Энэ үгийг үгүйсгэх арга байхгүй. Бодож  тооцоолоогүй хот  төлөвлөлт,  иргэдийнхээ аюулгүй байдал амар түвшин амьдралыг  гаргуунд нь гаргасан хот бол үнэхээр Улаанбаатар. Өнөөгийн хотын удирдлагууд “Аз жаргалтай Улаанбаатар” хөтөлбөрийн тухай  ярьж, бүр хөшөө дурсгал хүртэл босгож байгаа юм байх.  Ярьж байгаагаа ажил болгочихвол С.Батболдыг  BRAVO  гэхээс яахав. Гэхдээ энэ бол мэдээж ганц сонгуулийн хугацаанд хийж хэрэгжүүлэх ажил биш.

Улаанбаатарын гурван бохидол гэж айхтар юм бий болсон. Агаар, гүний ус, хөрс. Хүний оршин амьдрах амин гурван эрдэнэ, орчин нь ийм асуудалтай. Саяхнаас гүний ус буюу бидний хэрэглэж байгаа ус ураны агууламж өндөртэй байгаа тухай шуугьж байна.  Агаар хөрсний бохирдол угаас байсан, хуучин сэдэв. Улстөрчдийн барьж авч популимзм хийдэг  гарын доорхи асуудал.

Нийслэлийг  Улаанбаатараас нүүлгэх тухай үлгэр домог бий. Уг нь хэрэгтэй асуудал. Нийслэлээ нүүлгээд их дээд сургуулиа хотоос шилжүүлж хотхон хэлбэрээр зохион байгуулчихвал Улаанбаатарын хүн амын хэт төвлөрөлийг сааруулах бэлэн боломж бий. Үүнийгээ дагаад орчны бохирдлын асуудал хөнгөрч нимгэрэх учиртай.  Гэвч үүнийг хүлээлгүйгээр наана нь авч хэрэгжүүлэх гарын доорхи бэлэн боломжууд ч бас бий. Хуучин сэдэвт шинэ хандлага хэрэгтэй байна

 П.Булган

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.