Шинэ мэдээ

“Honda”, “Nissan” олон мянган ажилтнаа түр чөлөөлнө2 цаг 58 минутын өмнөЖижиг бизнесийг дэмжих зорилгоор 250 тэрбум ам.доллар гаргахыг хүсжээ2 цаг 59 минутын өмнөСингапурт үдэшлэг, уулзалт зохион байгуулахыг хориглосон хууль батлав3 цаг 22 минутын өмнөАНУ ДЭМБ-ыг санхүүжүүлэхээ зогсоож магадгүй4 сар 8. 10:06Талибууд Афганистаны эрх баригчидтай хийж буй хэлэлцээгээ зогсоожээ4 сар 8. 9:45Японы Ерөнхий сайд онц байдал зарлах гэж буйгаа парламентдаа мэдэгдэв4 сар 7. 14:02Нефтийн үнэ өсжээ4 сар 7. 13:59Мүн Жэ Иний нэр хүнд хамгийн өндөр түвшинд хүрч өсжээ4 сар 7. 9:38Японы Ерөнхий сайдын гэрт үл таних эмэгтэй нэвтрэхийг оролджээ4 сар 7. 9:32АНУ-д коронавирустэй тэмцэхэд цэргийн эмч нарыг оролцуулна4 сар 6. 9:05АНУ нефтийн импортод татвар ногдуулж магадгүй4 сар 5. 11:44АНУ-д нэг өдрийн дотор 1400 гаруй хүн нас баржээ4 сар 5. 11:42АНУ-ын нийт иргэнд гэрээсээ гарахгүй байхыг зөвлөжээ4 сар 4. 11:17“Brent” маркийн нефтийн үнэ 30 ам.доллар давжээ4 сар 4. 11:16Б.Нетаньяху өөрийгөө тусгаарлана4 сар 3. 11:24Зэсийн үнэ унажээ4 сар 3. 11:17NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ4 сар 2. 9:47ОХУ-д коронавирусний халдвараар нас барсан хүний тоо 24 боллоо4 сар 2. 9:44Иргэд дипломат ажилтнуудад талархалтай хандаж байна4 сар 1. 10:40Германд коронавирусний халдвар авсан хүний тоо 60 мянга давжээ4 сар 1. 9:51Дэлхийн банк Хятадын ДНБ-ий өсөлтийн талаарх таамаглалаа бууруулжээ4 сар 1. 9:50Ж.Цолмон: Ковид-19 цар тахлыг эв нэгдэл, нэгдмэл санаа, нэгдсэн хүч устгаж чадна3 сар 31. 10:37Европын хотуудын агаарын бохирдол буурчээ3 сар 31. 9:36Австрали ажлын байраа алдсан иргэддээ санхүүгийн дэмжлэг үзүүлнэ3 сар 31. 9:35Уур амьсгалын өөрчлөлт ба хүний эрүүл мэнд3 сар 30. 8:46Халдвар авсан Канадын Ерөнхий сайдын гэргий эмчлэгджээ3 сар 29. 11:23Ухань хотын метроны үйл ажиллагааг сэргээж эхэллээ3 сар 29. 11:20Токиод интоорын модны цэцэрлэгт хүрээлэнгүүдийг хэсэгчлэн хаажээ3 сар 28. 11:18Хубэй мужид ажилласан эмнэлгийн 21 мянга гаруй ажилтан гэртээ харьжээ3 сар 26. 9:58Токиогийн хөрөнгийн биржийн гол индексүүд өсчээ3 сар 26. 9:49

Хосолсон тээврийн системийг уурхайдаа нэвтрүүлнэ

/9-р сарын 22/  -  11 цаг 38 минут

Эрдэнэт үйлдвэрийн Ил уурхайн нөөцийг өсгөх, Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг нэвтрүүлэх төслийн ажлуудыг Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын ажлын албаны зөвлөх, Техникийн ухааны доктор,  Дэлхийн уул уурхайн конгрессийн гишүүн, Монгол улсын гавьяат уурхайчин,  Н.Бямбадорж хариуцан ажиллаж байгаа юм. Төслийн ажлууд ямар шатанд явж байгаа тухай тодрууллаа.

-Ил уурхайн нөөцийг өсгөх, Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг нэвтрүүлэх төслийн ажлууд хэрхэн үргэлжилж байна?

-Хүдрийн нөөцийг өсгөх, хүдрийн биетийн хил хязгаарыг нарийвчлан тогтоох зэрэг геологи хайгуулын ажлууд, график төлөвлөгөөний дагуу тасралтгүй хийгдэж байна. 2017 оны бизнес төлөвлөгөөний дагуу энэ онд 5,6 сая ам долларын өртгөөр нийт 30 мянган уртааш метр хайгуулын өрөмдлөг хийхээс эхний найман сарын байдлаар ажлын гүйцэтгэл 70 хувьтай байна.  Ил уурхайд Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг хөрс болон хүдэр дээр нэвтрүүлснээр хүдэр олборлолтын өөрийн өртгийг 20 хувь бууруулна, жилд дунджаар 20 сая доллар хэмнэгдэх тооцоо гарсан.  Төслийн ажлын төлөвлөгөө, техник эдийн засгийн үндэслэлээ  Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд, Төлөөлөн удирдах зөвлөлд  танилцуулсан. Зөвшөөрөл авсан тохиолдолд тендер зарлах ажил хийгдэнэ.

-2005 оноос энэ төслийн ажлыг эхлүүлэхээр ярьж хэлэлцэж байсан, та Ил уурхайн дарга байх тэр цагаас л яригдсан асуудал, өнөөдөр биеллээ олж байгаа нь талархалтай хэрэг ээ ?

-Олон жил энэ ажлыг хийхээр төлөвлөн судлаж, хэлэлцсэн дээ. 2005 он  цаг хугацааны хувьд арай эрт байсан юм. 2010 оноос судалгааны ажлаа хийж, ярилцаж, 2014 онд нэг удаа тендер зарласан юм. Тэр нь тал талдаа л зөрчилтэй байсан учир хүчингүй болсон л доо. Ажил үргэлжилсээр, нэмэлт судалгаа хийж, сайтар боловсруулан цаасан дээр бэлэн болгосон. Энэ онд багтаж тендер зарлан 2018 оноос хэрэгжүүлж эхлэхэд 15 жилийн дотор 218 сая доллар хэмнэх урьдчилсан тооцоо гарсан.

-Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг эхний ээлжинд хөрсөнд нь суулгана гэхээр яг яах юм бэ?

-Бид Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг гүйцэтгэхдээ  хоёр үе шаттай тавих юм. Эхний ээлжинд хөрсөнд нь тавих юм. Хөрсний овоолгон дээр одоо тээвэрлэж байгаа авто тээврийн зайнаас 2,5 км багасгаж туузан дамжлага оруулж байгаа юм. Ингэсний дараа нөөцөө ахиулан хил хязгаарыг нь тодорхой болгосон тохиолдолд  хүдэр дээр тавихад систем бүрэн ажиллаж эхлэнэ.

-Тэгэхээр уурхайн нөөцийг техник эдийн засгийн үндэслэлээр нарийвчлан тогтоох нь чухал болох нь ээ ?

-Эрдэнэтийн уурхайн биет дээр судалгаа хийхэд ашиглаж болох хүдрийн нөөц өсөж дунджаар 40 жил биш 60 жил байж болох нь гэсэн таамагтай байна.  Өрөмдлөг, хайгуулын ажил хийгдэх явцад энэ тоо ер нь батлагдаж байна. Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайн Баруун-Хойд болон Төвийн ордын хүдрийн нөөц, баялгийн хэмжээг өсгөх, уурхайн оновчлолыг сайжруулахын тулд стратеги хөгжлийн бодлогыг цогцоор нь авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Энэ нь дутуу судлагдсан хүдрийн биетүүдийг нарийвчлан нөөц баялгийг өсгөн нэмэгдүүлэх, хэтийн төлөвтэй зэс молибдений хүдрийн зангилаа, геологийн тогтоц бүхий талбай,стратегийн ордын хил хязгаарыг шинэчлэн тогтоох шаардлагатай гэсэн үг. Ингэснээр илрүүлсэн болон таамагласан баялгийг тодотгох хайгуулын ажлыг эрчимтэй үргэлжлүүлэх юм. Нөөцийн ангилал, зэрэглэлийг ахиулж, түүхий эдийн хэмжээг нэмэгдүүлэн үйлдвэрийн насжилтыг 20 жилээр нэмэгдүүлж, нийтдээ 60 орчим жил тогтвортой ажиллах боломжийг бүрдүүлэх юм.

 -Уурхайн гүн доошлох тусам хүдрийн агуулга буурдаг. Уурхайчин хүний хувьд энэ асуудалд та санаа зовдог уу?

-Хүдрийн агуулга хэтэрхий их огцом буурвал үр ашиггүй зардал нэмэгдэнэ. Дэлхийн зах зээл дээр зэсийн үнэ ханшийн хэлбэлзлээс бас шалтгаална л даа. Зарим газраас ядуу, заримаас нь баян хүдэр гарч ирнэ. Иймээс л уурхайн хил хязгаарыг оновчтойгоор дахин тогтоох, техник эдийн засгийн үндэслэлээ нарийвчлан тогтоох ажил чухал байгаа юм.

-Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг нэвтрүүлнэ гэхээр яг ямар ямар техник, технологи суурилуулах юм бэ?

-Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг уурхайн бутлуур, туузан дамжлагын систем гэлцдэг. Манай улсын уул уурхайн хүрээлэн, их сургуулиуд “Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи” гэж нэрлэдэг.  Самосвалаар ачиж ирсэн хүдрийг бутлуураар бутлан, бутлагдсан хүдрийг туузан дамжлагаар зөөж буулгахыг л “Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи” гэж хэлж байгаа юм. Уулын цул тээвэрлэлтэд Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг авто тээвэртэй  хосолсон системийг нэвтрүүлнэ. Ингэснээр л хүдэр олборлолтын өөрийг өртгийг дунджаар 20 хувиар  бууруулна. Жилд дунджаар 20 гаруй сая ам.доллар хэмнэгдэх юм.

-Та Эрдэнэт үйлдвэрт анх хэдэн онд ямар ажлаар орж байсан бэ. Үйлдвэрт олон жил ажилласан туршлагатай хүмүүсийг зөвлөхөөр ажиллуулж, та нарын мэдлэг чадвараас залуучууд нь өвлөж авах боломжтой нь их сайхан санагддаг.

-Би Эрдэнэт үйлдвэрт 1980 онд Уулын инженер, маркшейдерээр Ил уурхайд ажилд орж байсан. Ил уурхайн даргаар 1999-2016 он хүртэл ажилласан.  Одоо Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын Үйлдвэрлэл, шинэ техник технологи хариуцсан зөвлөхөөр ажиллаж байна. Надад энэ хоёр төслийг хянаж, төслийн зөвлөхөөр ажиллах боломжийг олгосонд баярлаж явдаг. Эхлүүлсэн ажлаа дуусгаж үр дүнг нь үзэх боломжтой болсон. 2017-2019 онд буюу хоёр жилийн хугацаанд багтаан Мөчлөгт урсгалт тээврийн технологийг Ил уурхайд нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна.  Дээрх яригдаж байгаа хоёр төсөл манай үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын нэг хэсэг болно. Манай  багт мэргэжлийн, чадварлаг олон залуус хамтарч ажиллаж байгаа.

-Цаг зав гаргаж, шинээр нэвтрүүлэх үр ашиг бүхий төслийнхөө талаар мэдээлэл өгсөн танд баярлалаа.

-Та бүхэнд ч гэсэн баярлалаа.

Ярилцсан сэтгүүлч А.Бямбамаа

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.