Шинэ мэдээ

Дэлхийн ур чадвар тэмцээний гагнуурын төрөлд оролцсон Ж.Жанлав-Ойдов шагналт байранд шалгарлаа10 сар 20. 16:48“Ноён Бондгор”-ын “Гэрээ цэвэрлье” аянд монголчууд нэгдэж байна10 сар 20. 16:32”Оргил рашаан сувилал”-ыг 15,2 тэрбум төгрөгөөр худалдаж авсан Д.Ганбат гэж хэн бэ10 сар 20. 13:15"Алтан залаат азарган тахиа" жүжиг энэ амралтын өдөр дахин тоглогдохоор боллоо10 сар 19. 15:31Баяжуулахын “нэвтэрхий толь”10 сар 18. 17:08Б.Наранхүү гишүүний эзэмшил газарт дөрвөн хүүхэд амиа алджээ10 сар 18. 14:21Салаавч Мөнхбат эмэгтэй ажилчдаа хүчирхийлэхийг оролдсоор байх уу10 сар 17. 17:58ХАБЭА-н боловсролыг хүүхдэд багаас нь олгох хэрэгтэй10 сар 17. 13:41Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамны онцлох ажлуудаас...10 сар 17. 13:16Ерөнхийлөгч яагаад Ч.Хүрэлбаатарыг дэмжсэнгүй вэ10 сар 17. 13:07З.Энхболд өрөөлийг бус өөрийгөө харлуулчихлаа10 сар 17. 12:24Эрдэнэт үйлдвэр 2017 оны эхний есөн сарын ажлаа дүгнэлээ10 сар 16. 16:48ПЁНЧАН2018: Өвлийн олимп үзэх боломж10 сар 16. 16:28"Тоос, тоосонцор нь уушги, зүрхний өвчлөл, нас баралтын нэг хүчин зүйл болдог"10 сар 16. 11:25Дубайн дарвуул хэлбэрт цамхагийг бүтээх даалгавар өгчээ10 сар 16. 11:07З.Энхболд Увсаас хөөгдсөнийхөө хариуг Ч.Хүрэлбаатараас авах гэж зүтгэх нь зөв үү?10 сар 16. 10:58Цэрэг татлага болно10 сар 16. 9:30Л.Энхсайхан: Амьдрал тэгшрэх насандаа харвалтаар өвчлөөд, нас барж байна10 сар 16. 9:15Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал өлзийтэй сайн10 сар 16. 9:00Эрдэнэт үйлдвэр маргаашийн төлөвөө мастеруудтайгаа хэлэлцлээ10 сар 13. 18:03С.Эрдэнэ: Сайдаар ажиллах УИХ-ын гишүүн давхар цалин авахгүй гэдэг чинь шинэ зүйл биш10 сар 13. 14:45Р.Бурмааг ҮХЦ-ийн гишүүнээр томилуулах саналаа эргүүлэн татлаа10 сар 13. 11:15Архины хамраалтай зургаан өвчтөн тутмын нэг нь залуучууд10 сар 13. 10:45Өнөөдөр цахилгаан хязгаарлах газрууд10 сар 13. 10:42З.Энхболд, мартагдсан Уянга болон түүний нөхөрт таалагдахгүй байна гэдэг У.Хүрэлсүх сангийн сайдад хамгийн зөв сонголт хийсэн гэсэн үг10 сар 13. 10:29АТГ-аас шинэ сайд нарыг ашиг сонирхлын зөрчилгүй гэлээ10 сар 13. 10:00У.Хүрэлсүх ийм эдийн засгийг өвлөж авч байна10 сар 13. 9:30Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, эдлэл, идээ, ундаа олно10 сар 13. 8:50Улаанбаатар хотод 1 хэм дулаан байна10 сар 13. 8:32Тэнгэрийн бүсгүй10 сар 12. 15:41

А.Энхбат: Бичил уурхайн нэрийн дор голын голдрил өөрчлөн, байгалиа сүйтгэн алт олборлож байна

/8-р сарын 9/  -  14 цаг 23 минут

БОАЖЯ, МХЕГ болон бусад байгууллагын хамтарсан ажлын хэсэг Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр, Ерөө, Дархан-Уул аймгийн Шарын гол суманд ажиллаад иржээ.  Ажлын хэсгийг ахалсан тус яамны Байгаль орчны үнэлгээ, аудитын хэлтсийн дарга А.Энхбаттай ярилцлаа.

-Та ажлын хэсгийг ахалж ажиллаад иржээ. Хувь хүний хувьд байгаль орчны байдал ямар байна гэж дүгнэв? 
-Засгийн газрын долоо­дугаар сарын 18-ны хуралдаа­наас өгсөн үүрэг, даалгаврын дагуу  гол горхи бохирдуулж ашигт малтмал олборлож байгааг шалгах, шаардлагатай бол хууль хяналтын байгуул­лагад шилжүүлэх  үүрэг, чиглэл өгсний дагуу нэлээд өргөн бүрэлдэхүүнтэй ажлын хэсэг Сэлэнгэ аймгийн хүдэр, Ерөө, Дархан-Уул аймгийн Шарын голд  ажиллаад ирлээ.

Ажлын хэсэг хоёр ху­ваагдан ажилласан бөгөөд Мэргэжлийн хяналт, Цаг­даагийн ерөнхий газар, Ашигт малтмалын газар манай яам хамтран өргөн хэмжээний бүрэлдэхүүнтэй шалгалт явуулсан.
Нэгдсэн мэдээллийг удах­гүй гаргана. Ер нь явсан газруудад байгаль орчин маш их эвдэрч сүйджээ. Аюултай, үнэхээр нүд халтирмаар зүйл харлаа. Ашигт малтмал олборлохын төлөө байгалиа сүйтгэж байгааг зогсоохын тулд тал талаасаа хамтарч ажиллах ёстой. Ийм байдлыг  газар авахуулж  болохгүй. Бичил уурхайг цэгцлэх ёстой юм байна. Уг нь Засгийн газ­раас бичил уурхай эрхлэх журмын талаар 151 дүгээр тогтоол баталсан юм. Гэвч орон нутагт үүнийг буруу тайлбарлаж, дураараа үйл ажиллагаа явуулж байна.

-Шалгалтын явцад ямар нийтлэг зөрчил илэр­­­сэн бэ?  
-Ер нь Сэлэнгэ, Хүдэр, Ерөө голын сав, Бугант, Ялбаг гэх газарт бичил уурхай замбараагүй байна. Бичил уурхай нэрийн дор хувиараа ашигт малтмал олборлогч буюу бидний ярьдгаар нинжа нар голын голдрил өөрчлөн ашигт малтмал олборлож байна. 151 дүгээр тогтоолын хэрэг­жилт туйлын хангалтгүй. Бичил уурхай  маш замба­раагүй  байна. Орон нут­гийн засаг, захиргаа хэрэг­жилтийг хангахын тулд санаачлага гаргаж ажиллах хэрэгтэй байна. Хүдэр, Ерөө сумын удирдлагуудад бид тусгайлан анхааруулга өгсөн. Харин компаниуд нөөцөө тогтоогоогүй, урт нэртэй хуулийн тодотгол хийгээгүй. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын одоо хү­чин төгөлдөр мөрдөж бай­гаа олон хуулийг зөрч­жээ.  Сэлэнгийн Ерөө су­манд Бугантын голд үйл ажиллагаа явуулдаг “Рич мөнх” гэдэг компани бай­галь орчинд ихээхэн хэмжээний хор хохирол уч­руулсан байна. Гол гор­хиноос 50 метрийн дотор үйл ажиллагаа явуулж байна.  Урт нэртэй хуулийн зохицуулалтын дагуу гол горхиноос 50 метрийн дотор үйл ажиллагаа явуулахгүй гэдгийг 200 метр болгосон. Энэ дагуу талбайгаасаа хасалт хийлгээгүй. Бай­галь орчныг хамгаалах тө­лөвлөгөө батлуулаагүй гээд олон зөрчлийг илрүүлж үйл ажиллагааг нь зогсоосон.

-Орон нутгийн Засаг дарга нар дураараа зөв­­­­шөө­рөл өгч байна гэ­сэн. Тухайлбал ямар зөв­шөө­рөл өгсөн байна вэ? 
-Засгийн газраас бичил уурхай эрхлэх журам ба­талс­ны дагуу орон нутгийн нөхөрлөлүүдийг “Удахгүй зөвшөөрөл чинь гарна. Та нар үйл ажиллагаагаа эхлүүлж бай” гэх маягаар хандсан. Тэд орон нутагтаа бичил уурхай эрхлэх үйл ажиллагааг бүрэн хариуцах ёстой. Гэтэл ямар ч  гэрээ хийгээгүй мөртлөө үйл ажиллагааг нь эхлүүлсэн. Ер нь Хүдэр, Ерөө голын сав газарт зөвхөн нөхөн сэргээлт хийхээс ямарч олборлолт хийх боломжгүй гэдгийг сануулсан. Өөрөөр хэлбэл, дээрх хоёр сумын нутагт хориотой гэж ойлгож болно.

-Зөрчил гаргасан ком­пани, хувь хүмүүст ямар арга хэмжээ авах вэ? 
-Зарим аж ахуйн нэг­жийн тусгай зөвшөөрлийг  цуцлах хүсэлтийг ажлын хэсгээс гаргаж тавина. Ту­хайлбал, эвдэрсэн газ­рын нөхөн сэргээхээр зөв­шөөрөл авсан компани маань нөхөн сэргээлт хийх биш хууль бусаар алт угаагаад байж байна. Мөн ТЭЗҮ батлуулаагүй, ямар ч зөвшөөрөлгүй аж ахуйн нэгжүүдийг өөрийн талбай дээр гэрээ байгуу­лаад оруулсан байх юм. Ийм зөрчил гаргасан ком­паниудын лицензийг цуцал­на.  Шалгалт ирэх гэж бай­гааг урьдчилан мэдээд тоног төхөөрөмжөө ойд нуух зэргээр үйл ажиллагаагаа далдлахыг оролдсон. Бид тоног төхөөрөмжийг мод­ноос гаргаж лацдаж, үйл ажиллагааг зогсоох зэрэг арга хэмжээг хэрэгжүүлсэн. Мөн сумдын Засаг нарт тусгайлан үүрэг өгнө.

-Эдгээр компаниуд хэ­дэн жил үйл ажиллагаа явуулж байгаа вэ. Өмнө нь яагаад шалгалт хийж дээрх зөрчлийг арил­гуулаагүй юм бэ? 
-Шалгалтыг удаа да­раа хийж байсан. 2009 оноос  өмнө зөвшөөрөл ав­сан байдаг. Гэхдээ урт нэртэй хуулиас болоод үйл ажиллагаагаа зогсоосон байсан. Саяхан урт нэртэй хуульд зохицуулалт хийсэн. Шинэ зохицуулалтын да­гуу талбайдаа тодотгол хийл­гэж, лицензээ авах ёстой. Түүнийгээ аваагүй хуучнаараа  явж байгаа.

-Орон нутгийн байцаагч нар яагаад зөрчлийг арил­гуулах арга хэмжээ авдаггүй юм бэ. Тэдний эрх хязгаарлагдмал байна уу. Хотоос дуулиан болж шалгалт хийх нь үр дүнтэй байдаг уу? 
-Байгаль орчны байцаагч нар хяналтаа тавиад явах систем бүрдсэн. Байгаль орчны байцаагч нар нөх­цөл байдалд тохирсон арга хэмжээ аваад байх бо­ломжтой. Нөхөрлөл нэртэй боловч гаднаас  тоног төхөө­рөмж, эксковатор оруулаад байгааг хянах зорилгоор сумын удирдлага нь гурван пост ажиллуулсан гэж байсан. Гэвч уул уурхайн том тоног төхөөрөмж нэв­тэрч ороод байна. Зарим нь дээрээс нь ярьдаг гэсэн мэдээ ч байгаа. Тиймээс машин, тоног төхөөрөмжийг хэрхэн оруулсныг шалгаж арга хэмжээ авна.

-Голын усанд орсон хүүхдийн биеэр хордлого  гарсан гэж байсан. Энэ талаар ямар дүгнэлт гар­гасан бэ? 
-Ажлын хэсэг гарахаас өмнө хүүхдийн биеэр юм гарсан талаарх мэдээлэл гарсан. Тиймээс үүний үнэн  бодит байдлыг тогтоох үүрэг даалгавар авсан. Тиймээс Бугантын эмч нараас тод­руулсан. Эмч нар “Тийм зүйл болоогүй” гэдгийг албан ёсоор хэлсэн. Тэнд хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулахаар бохирдол алга. Хууль зөрчиж голын голдрил өөрчилсөн, хууль зөрчсөн зөрчил байгааг тогтоосон.

-Байгаль орчныг нөхөн сэргээх боломжтой гэж үзэж байна уу?
-Нөхөн сэргээж болно. Зарим гол горхийг нэлээд их хөрөнгө хүч зардал гаргаж нөхөн сэргээх байх. Ер нь нэмж эвдэхгүй байх ёстой. Бичил уурхайн аюул нь нөхөн сэргээлт хийхгүй зөвхөн ухаж ашиг олох гээд байна. Бид ашгаа олж байгаад дараа нь нөхөн сэргээнэ гэдэг. Яаралтай нөхөн сэргээлтийг ойрын жилүүдэд үе шаттай хийх хэрэгтэй. Багахан урс­галтай гол ширгэсэн, Бу­ган­тын Жаргалант гол та­сар­сан, голдрилыг нь өөрчилсөн байгаа. Ер нь асар их хөнөөлтэйгөөр уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулж байна.  Зарим дээр эрүүгийн хэрэг үүсгэх ажил­лагаа явуулсан. Бай­галь орчны хохирлыг тоо­цож буруутай аж ахуйн нэгжүүдэд томоохон хариуц­лага тооцно.

-Тэнд багцаалбал хэ­дэн нинжа алт ухаж байна вэ? 
-Гэр орноо авч ирээд барьчихсан 10 гаруй нинжаг нүүлгэсэн.  20 орчим бичил уурхай эрхлэгч байна. Би­чил уурхай эрхлэгч гэдэг нь нөхөрлөлийн хэлбэрт орчихсон. Нөхөрлөл гэдэг нь орон нутгийн есөн хүний нэртэй. Гэвч техник тоног төхөөрөмж  нь Өвөрхангайн Уянга сумаас ирсэн байх жишээтэй. “Би нөхөрлөл байгуулаад талбай авчихсан. Та нар ирээд алт олборло” гэдэг дураараа зарчимтай. 20 гаруй хүнтэй уулзаж үйл ажиллагааг нь зогсоон хөөж гарган талбайг чөлөөлсөн. Тоног төхөөрөмжийг нь хураасан. Тэд “Ингэж л амьдарч, хүүхдийнхээ сур­галтын төлбөрийг олж бай­на” гэх зэргээр хэцүү асууд­лаа ярьж байсан. Гэвч Монгол Улсын иргэн хууль биелүүлж амьдрах ёстой. Үндсэн хуульд заасан бай­галь орчноо хамгаалах үүр­гээ биелүүлэх ёстой гэдгийг бид тайлбарласан.
-Шалгалт хийгээд яв­даг. Газар дээрээ нөхцөл байдал хэвээрээ хууль бус аргаар алт олборлохгүй гэж баталгаа байна уу?
-Компаниудын хувьд зөрчлөө арилгаад үйл ажил­ла­гаагаа явуулж болно. Ер нь шалгалт хийж байгаа нь зөрчил гаргасан хойно таслан зогсоохдоо биш ийм зөрчил гаргахгүй байхыг ухуулах зорилготой. Хуулийг зөв хэрэгжүүлэх, байгаль орчны тухай хуулиудыг зөрчихгүй байх талаар үйл ажиллагааг байнга явуулах шаардлагатай.

Эх сурвалж: “Монголын үнэн”

 


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд uls.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Холбогдох утас: 91777757

1 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

66.181.184.123Зочин   • 8 сарын 9. 20 цаг 05 минут

HOVD AIMAGT AVTO ZAM TAVIHDAA GOLIIN GOLDIROLIIG OORCHILSON TER HAVIIN EKO SISTEM ALDAGDAJ BAILEE

ULS.MN © 2017 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.