Шинэ мэдээ

Азербайжан, Арменийн Гадаад хэргийн сайд нар М.Помпеотой тусдаа уулзана10 сар 24. 10:59ФОТО: “Солонгост суралцацгаая” боловсролын үзэсгэлэнд БНСУ-ын Элчин сайд Ли Ё Хун оролцлоо10 сар 23. 17:43Өвөрхангайн Засаг даргын суудлыг мөнгөөр худалдаж авахаар хөөцөлдөж байна10 сар 23. 11:37Их Британи Брекситийн дараах анхны томоохон гэрээгээ байгуулжээ10 сар 23. 11:31Гвинейд сонгуулийн дараах эмх замбараагүй байдлын улмаас олон хүн амиа алджээ10 сар 23. 9:37Corporate sales: Борлуулалтын ур чадвар нэмэгдүүлэх танхимын сургалтанд урьж байна10 сар 22. 15:33Орхон аймгийн Засаг даргаар Ц.Бат-Энхийг томилно10 сар 22. 15:23Дэлхийн худалдаа 7-9 хувиар унана гэж таамаглаж байна10 сар 22. 10:40Чехийн Шадар сайд коронавирусний халдвар авчээ10 сар 22. 9:50БНАСАУ-аас 48 хүн БНСУ руу дүрвэжээ10 сар 22. 9:502-3 өрөөг төлбөртэйгөөр үйл ажиллагаа явуулж ирсэн жишгийг өөрчилж, VIP тасаг болгон шинэчиллээ10 сар 21. 14:08Бенну солироос хөрсний дээж авна10 сар 20. 15:25С.Бат-Эрдэнэ: “Солонгост суралцацгаая” боловсролын үзэсгэлэнг 20-24-ний хооронд зохион байгуулж байна10 сар 20. 12:07БНАСАУ-тай хил залгаа бүсийг БНСУ-ын жуулчдад ирэх сард нээнэ10 сар 20. 10:00Н.Лхажий: Бид мэдрэл, зүрх судасны эмгэгүүдийг сүүлийн үеийн Би-План ангиографиар оношилж, эмчилдэг боллоо10 сар 20. 9:57Японы геополитикийн шинэ санаачилгад сэтгэл хангалуун бус байгаагаа илэрхийлжээ10 сар 20. 9:39Т.Мөнхсайхан: Ирэх онд 10 эмнэлэг хагас бие даасан байдалд шилжинэ10 сар 16. 13:29"Дисковер Монголиа-2020" чуулга уулзалтаас юу хүлээх вэ?10 сар 16. 13:12ТАНИЛЦ: Хотын даргад Р.Дагва, Ж.Батбаясгалан, Н.Баярмөнх тэргүүтэй хүмүүсийн нэр яригдаж байна10 сар 16. 12:25Хатан хаан II Елизавета ордноос гадуурх арга хэмжээнд оролцжээ10 сар 16. 12:20Монголын Нотариатын байгууллага үүсч хөгжсөний 95 жилийн ойд зориулав10 сар 16. 9:51Арменийн нэг тэрбум ам.долларын үнэ бүхий техник хэрэгслийг устгаснаа мэдэгджээ10 сар 16. 9:47Их Британи, АНУ Сарыг эзэмшихэд хамтран ажиллах гэрээ байгуулжээ10 сар 15. 9:45ГОЁ МЭДЭЭ: ГССҮТ эмч, ажилчиддаа зориулж ФИТНЕСС ТӨВИЙГ нээлээ10 сар 14. 13:31Ш.Баярбаатар: Дөрвөн тулгуурт бодлого баримтлан ажиллана10 сар 14. 13:23Эрүүл мэндийн сайд Дорнод аймгийн БОЭТ-д ажиллаж, Төвлөрсөн ариутгалын тасгийг хүлээлгэн өглөө10 сар 14. 10:22БНХАУ, Япон, БНСУ-ын гурван талын дээд хэмжээний уулзалт энэ жил болохгүй10 сар 14. 10:04Д.Трампын коронавирусний шинжилгээний хариуг эмч нь хэлжээ10 сар 13. 11:35Коронавирусний тархалтаар дархлаа үүсгэх стратегийг ДЭМБ няцаажээ10 сар 13. 10:24Хотгор шанагын Алтангэрэлийн үнэн төрх10 сар 12. 12:13

Ж.Барамсай: Наадмын тухай дурсамж

/8-р сарын 9/  -  9 цаг 29 минут

Наадмын анхны өдөр их насны морь харах л сайхан байдаг даа. "Морь бариачид мордоорой" гэж бүдүүн дуутай хүн цагаан хоолойгоор зарлах дуунаар бид хурдан морь барьдаг бор толгой өөд давхилаа. Хүмүүс дурандаж байна. Багадаа би морийг нь унаж байсан Данаа өвгөний дэргэд очлоо.

Данаа гуай чичрээд дурангаа барьж чадахгүй хоёр талаасаа хоёр дүүгээрээ бариулан дурандаж байснаа "Нүд бүрэлзээд харж чадахгүй байна. Алив та нар хараад өгөөч! Миний загалын харайлт мөн шиг байх юм. Гэтэл хүүхдийнх нь цамц биш юм уу даа? Манай хүн чинь ямар цамцтай явлаа даа" гэж хоолой нь хоржигнон надад дурангаа өглөө. Дурангийн хараанд, хэдэн жил би наадамд унаж бариа дөхөөд ирэнгүүт дэлэнд нь хацраа наан, гийнгоолж ташуураа хий эргүүлэх агшинд зэрэгцэж явсан мориноосоо шидсэн чулуу шиг тасарч, нумлан харайсаар наадмын магнайг авдаг загал морь дүрээрээ.-"Мөн байна" гэж би хашгирав.Данаа гуай дахин дурандах гэж их хөглөлөө. Тэр нүдээ арчаад дурангаа надад өгөхдөө "Ард нь нэг бараан зүсмийн морь мөн ч ширүүн явна даа" гэв. Би дуранг аваад харвал нээрэн бараан морь, загалын сүүлийг дэрлэн ойртож ирснээ зуузай холбов. Морьд барианд ойртлоо.Дурандах ч хэрэг алга. Бид ч мордов. Намайг "За одоо л тавьдаг цаг даа" гэж үглэн эмээл дээрээ тогтож чадахгүй хавчигнаж байтал өнөөх бараан морины хүүхэд буруу тал уруугаа ойчих нь уу гэлтэй гуйван "Түүг" хэмээн цангинаад жолоогоо султгатал хээр морь суга үсрэн төөлж байгаа мэт эвхрэн сунасаар түрүүлж ирэв. Түрүү морь луу хүмүүс хошууран давхицгаав. Загал удаа нь оров. Сургийг нь сонсвол зэргэлдээ сумын морь түрүүлжээ. Данаа гуайн дэргэд нутгийн хүмүүс ирж "Хүүхэд нь гэнэдчихлээ" гэж билээ.Наадмын хоёр дахь өдөр би бөх харж асар хавьцаа сууснаа босч гадуур гарч хурдан морины майхан хэсч явсаар ирвэл сүүлчийн дөрвөн бөх үлджээ. Миний хажууд суусан өвгөн "Баруун аймгийн тууварчин юм гэнэ. Ээ дээ бас сайхан хүү! Мөн ч өнгөтэй байна даа. Дандар заан яадаг л бол?..." гэлээ. Би хэрэгт дурлаж "Аль вэ?" хэмээн асуувал "Тэр тэр! За аваад явчихлаа. Тэр давж байгаа залуу" гэлээ. Өнөөх тууварчин үзүүрт үлдлээ. Би хөлийн цэцийн асарт очиж тууварчин эрийг харахаар явав. "Одоо Дандар заантай үзүүр булаацалдана. Дандарыг давчихаасай" гэж бодсондоо тийшээ яваа юм шүү дээ. Нар салхинд онгож гандсан цагаан цэнхэр тэрлэгтэй өвгөний дэргэд аавын минь барьдаг зандан суман ташуур шиг гөлчийсөн хүрэн биетэй өндөр чацтай, гол шиг сайхан залуу ташаа тулан зогсож байна. Ёстой цахиур Төмөр л ийм эр байсан байх даа гэсэн бодол намайг эзэмдэв. Төдөлгүй үзүүрийн хоёр бөх гарлаа. Наадмын дэвжээ тэр аяараа, гадны хүнд бөхөө алдаж яасан ч болохгүй хэмээн Дандарт итгэл хүлээлгэж байв. Тэр хоёр барилцаж авлаа. Дандар тууварчны баруун хөлийг тэвэрч авахад наадамчид уухай хашгиран өндийв. Би ганцаараа харамсан бостол "миний" бөх дотуур дэгээ ороон ганцхан эргээд Дандарыг даван өөр дээгүүр нь давж унав.-"Хайн, хайн" гэж хашгирах түмэн хүний дунд:-"Дандар гуай унасан, унасан" гэж байдгаараа хашгирах миний дуу надад л сонсдож байв.Дандар заан тахимаа өгөхгүй ханхалзана.Хоёр засуул хөлийн цэцийн асар луу халбаганан гүйв. Дахин барилдах боллоо. Зүрх минь бөмбөртөл чичрэн би өөрөө барилдах гэж байгаа мэт догдлон байв. Миний хажууд ромбо зүүсэн хоёр залуу "Наадах нь уул нь унасан шүү дээ" гэхээр нь "Яг тийм унасан" гэж хэлэв. Дахин бөөн уухай хашгирав. Харвал хоёр бөх хоёулаа босч байна. Дандар дэвсээр туг тойроод тахимаа авах гэтэл тууварчин эр толгой сэгсрээд гол асрын зүг нэг юм хэлснээ шуудхан наашаа алхчихав. Дэвжээний гол уруу наадамчид хошууран ороход би ганцаараа тууварчин эр, өвгөн хоёрын араас даган хашаанаас гарлаа.Надад харамсах сэтгэл төрж мориндоо мордон тэдний дэргэд очив. Тууварчин эрийн царай хүрлийн зодог шуудгаа бүсэлж байна. Би зориглож "Та уул нь давсан шүү дээ" гэвэл тэр намайг гайхан харснаа "Чи энэ нутгийн хүү юү?" гэв. Би дуугүй толгой дохив. Тэр уртаар санаа алдсанаа "За яахав, замын хүзүү урт. Ах нь тууврын замд олон газар барилдсан хүн. Зарим газар ингэж нутгархах удаа гардаг юм даа. Үнэн юм үнэнээрээ. Хойтон ирж даагаа нэхнэ ээ?" гээд хар голтой бүдүүн халиун мориндоо хавхийтэл мордоод "За, дүү минь баяртай" гэснээ:-"Хатираад байх уу Аниа" гэж хажуу дахь өвгөндөө хэлээд, оройн нарны улбар туяан доогуур тууварчин эр дөмөлзтөл хатируулан одоход сэтгэлд минь "үнэн юм үнэнээрээ" гэсэн сайхан үг шингэн шингэсээр уусч билээ.

                                                                                                           МЗЭ-ийн шагналт, зохиолч Ж.Барамсай

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.