Шинэ мэдээ

АНУ-ын нийт иргэнд гэрээсээ гарахгүй байхыг зөвлөжээ4 сар 4. 11:17“Brent” маркийн нефтийн үнэ 30 ам.доллар давжээ4 сар 4. 11:16Б.Нетаньяху өөрийгөө тусгаарлана4 сар 3. 11:24Зэсийн үнэ унажээ4 сар 3. 11:17NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ4 сар 2. 9:47ОХУ-д коронавирусний халдвараар нас барсан хүний тоо 24 боллоо4 сар 2. 9:44Иргэд дипломат ажилтнуудад талархалтай хандаж байна4 сар 1. 10:40Германд коронавирусний халдвар авсан хүний тоо 60 мянга давжээ4 сар 1. 9:51Дэлхийн банк Хятадын ДНБ-ий өсөлтийн талаарх таамаглалаа бууруулжээ4 сар 1. 9:50Ж.Цолмон: Ковид-19 цар тахлыг эв нэгдэл, нэгдмэл санаа, нэгдсэн хүч устгаж чадна3 сар 31. 10:37Европын хотуудын агаарын бохирдол буурчээ3 сар 31. 9:36Австрали ажлын байраа алдсан иргэддээ санхүүгийн дэмжлэг үзүүлнэ3 сар 31. 9:35Уур амьсгалын өөрчлөлт ба хүний эрүүл мэнд3 сар 30. 8:46Халдвар авсан Канадын Ерөнхий сайдын гэргий эмчлэгджээ3 сар 29. 11:23Ухань хотын метроны үйл ажиллагааг сэргээж эхэллээ3 сар 29. 11:20Токиод интоорын модны цэцэрлэгт хүрээлэнгүүдийг хэсэгчлэн хаажээ3 сар 28. 11:18Хубэй мужид ажилласан эмнэлгийн 21 мянга гаруй ажилтан гэртээ харьжээ3 сар 26. 9:58Токиогийн хөрөнгийн биржийн гол индексүүд өсчээ3 сар 26. 9:49Ванкуверт онцгой байдлын дэглэмийг зөрчвөл 34500 ам.доллароор торгоно3 сар 26. 9:36Илон Маск Калифорни муж улсад мянга гаруй амьсгалын аппарат хандивлажээ3 сар 25. 9:44БНХАУ тандалт судалгааны хиймэл дагуулууд амжилттай хөөргөжээ3 сар 25. 9:40Монгол Ардын Нам сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрөө Үндэсний аудитын газарт хүргүүллээ3 сар 24. 15:43Давхар замаар түгжрэлээ шийдсэн олон орноос хамгийн шилдэг нь Япон3 сар 24. 15:32Афганистаны Засгийн газар талибуудтай онлайнаар хэлэлцээ хийжээ3 сар 24. 9:35АНУ-ын зарим муж улс хоригдлуудаа суллана3 сар 24. 9:23АНУ-д галт зэвсэг худалдан авах нь ихэсчээ3 сар 23. 14:23Иран БНХАУ-аас илгээсэн тусламжийг хүлээн авчээ3 сар 23. 14:22Европоос ирсэн хүмүүсээс шинжилгээ авч тусгаарлана3 сар 21. 11:35БНАСАУ Япон тэнгис рүү хоёр пуужин харважээ3 сар 21. 11:20Ноён Бондгор Хятадын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шуугиан тариад амжжээ3 сар 20. 13:20

Ж.Барамсай: Наадмын тухай дурсамж

/8-р сарын 9/  -  9 цаг 29 минут

Наадмын анхны өдөр их насны морь харах л сайхан байдаг даа. "Морь бариачид мордоорой" гэж бүдүүн дуутай хүн цагаан хоолойгоор зарлах дуунаар бид хурдан морь барьдаг бор толгой өөд давхилаа. Хүмүүс дурандаж байна. Багадаа би морийг нь унаж байсан Данаа өвгөний дэргэд очлоо.

Данаа гуай чичрээд дурангаа барьж чадахгүй хоёр талаасаа хоёр дүүгээрээ бариулан дурандаж байснаа "Нүд бүрэлзээд харж чадахгүй байна. Алив та нар хараад өгөөч! Миний загалын харайлт мөн шиг байх юм. Гэтэл хүүхдийнх нь цамц биш юм уу даа? Манай хүн чинь ямар цамцтай явлаа даа" гэж хоолой нь хоржигнон надад дурангаа өглөө. Дурангийн хараанд, хэдэн жил би наадамд унаж бариа дөхөөд ирэнгүүт дэлэнд нь хацраа наан, гийнгоолж ташуураа хий эргүүлэх агшинд зэрэгцэж явсан мориноосоо шидсэн чулуу шиг тасарч, нумлан харайсаар наадмын магнайг авдаг загал морь дүрээрээ.-"Мөн байна" гэж би хашгирав.Данаа гуай дахин дурандах гэж их хөглөлөө. Тэр нүдээ арчаад дурангаа надад өгөхдөө "Ард нь нэг бараан зүсмийн морь мөн ч ширүүн явна даа" гэв. Би дуранг аваад харвал нээрэн бараан морь, загалын сүүлийг дэрлэн ойртож ирснээ зуузай холбов. Морьд барианд ойртлоо.Дурандах ч хэрэг алга. Бид ч мордов. Намайг "За одоо л тавьдаг цаг даа" гэж үглэн эмээл дээрээ тогтож чадахгүй хавчигнаж байтал өнөөх бараан морины хүүхэд буруу тал уруугаа ойчих нь уу гэлтэй гуйван "Түүг" хэмээн цангинаад жолоогоо султгатал хээр морь суга үсрэн төөлж байгаа мэт эвхрэн сунасаар түрүүлж ирэв. Түрүү морь луу хүмүүс хошууран давхицгаав. Загал удаа нь оров. Сургийг нь сонсвол зэргэлдээ сумын морь түрүүлжээ. Данаа гуайн дэргэд нутгийн хүмүүс ирж "Хүүхэд нь гэнэдчихлээ" гэж билээ.Наадмын хоёр дахь өдөр би бөх харж асар хавьцаа сууснаа босч гадуур гарч хурдан морины майхан хэсч явсаар ирвэл сүүлчийн дөрвөн бөх үлджээ. Миний хажууд суусан өвгөн "Баруун аймгийн тууварчин юм гэнэ. Ээ дээ бас сайхан хүү! Мөн ч өнгөтэй байна даа. Дандар заан яадаг л бол?..." гэлээ. Би хэрэгт дурлаж "Аль вэ?" хэмээн асуувал "Тэр тэр! За аваад явчихлаа. Тэр давж байгаа залуу" гэлээ. Өнөөх тууварчин үзүүрт үлдлээ. Би хөлийн цэцийн асарт очиж тууварчин эрийг харахаар явав. "Одоо Дандар заантай үзүүр булаацалдана. Дандарыг давчихаасай" гэж бодсондоо тийшээ яваа юм шүү дээ. Нар салхинд онгож гандсан цагаан цэнхэр тэрлэгтэй өвгөний дэргэд аавын минь барьдаг зандан суман ташуур шиг гөлчийсөн хүрэн биетэй өндөр чацтай, гол шиг сайхан залуу ташаа тулан зогсож байна. Ёстой цахиур Төмөр л ийм эр байсан байх даа гэсэн бодол намайг эзэмдэв. Төдөлгүй үзүүрийн хоёр бөх гарлаа. Наадмын дэвжээ тэр аяараа, гадны хүнд бөхөө алдаж яасан ч болохгүй хэмээн Дандарт итгэл хүлээлгэж байв. Тэр хоёр барилцаж авлаа. Дандар тууварчны баруун хөлийг тэвэрч авахад наадамчид уухай хашгиран өндийв. Би ганцаараа харамсан бостол "миний" бөх дотуур дэгээ ороон ганцхан эргээд Дандарыг даван өөр дээгүүр нь давж унав.-"Хайн, хайн" гэж хашгирах түмэн хүний дунд:-"Дандар гуай унасан, унасан" гэж байдгаараа хашгирах миний дуу надад л сонсдож байв.Дандар заан тахимаа өгөхгүй ханхалзана.Хоёр засуул хөлийн цэцийн асар луу халбаганан гүйв. Дахин барилдах боллоо. Зүрх минь бөмбөртөл чичрэн би өөрөө барилдах гэж байгаа мэт догдлон байв. Миний хажууд ромбо зүүсэн хоёр залуу "Наадах нь уул нь унасан шүү дээ" гэхээр нь "Яг тийм унасан" гэж хэлэв. Дахин бөөн уухай хашгирав. Харвал хоёр бөх хоёулаа босч байна. Дандар дэвсээр туг тойроод тахимаа авах гэтэл тууварчин эр толгой сэгсрээд гол асрын зүг нэг юм хэлснээ шуудхан наашаа алхчихав. Дэвжээний гол уруу наадамчид хошууран ороход би ганцаараа тууварчин эр, өвгөн хоёрын араас даган хашаанаас гарлаа.Надад харамсах сэтгэл төрж мориндоо мордон тэдний дэргэд очив. Тууварчин эрийн царай хүрлийн зодог шуудгаа бүсэлж байна. Би зориглож "Та уул нь давсан шүү дээ" гэвэл тэр намайг гайхан харснаа "Чи энэ нутгийн хүү юү?" гэв. Би дуугүй толгой дохив. Тэр уртаар санаа алдсанаа "За яахав, замын хүзүү урт. Ах нь тууврын замд олон газар барилдсан хүн. Зарим газар ингэж нутгархах удаа гардаг юм даа. Үнэн юм үнэнээрээ. Хойтон ирж даагаа нэхнэ ээ?" гээд хар голтой бүдүүн халиун мориндоо хавхийтэл мордоод "За, дүү минь баяртай" гэснээ:-"Хатираад байх уу Аниа" гэж хажуу дахь өвгөндөө хэлээд, оройн нарны улбар туяан доогуур тууварчин эр дөмөлзтөл хатируулан одоход сэтгэлд минь "үнэн юм үнэнээрээ" гэсэн сайхан үг шингэн шингэсээр уусч билээ.

                                                                                                           МЗЭ-ийн шагналт, зохиолч Ж.Барамсай

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.