Шинэ мэдээ

АНУ ДЭМБ-ыг санхүүжүүлэхээ зогсоож магадгүй6 цаг 52 минутын өмнөТалибууд Афганистаны эрх баригчидтай хийж буй хэлэлцээгээ зогсоожээ7 цаг 13 минутын өмнөЯпоны Ерөнхий сайд онц байдал зарлах гэж буйгаа парламентдаа мэдэгдэв4 сар 7. 14:02Нефтийн үнэ өсжээ4 сар 7. 13:59Мүн Жэ Иний нэр хүнд хамгийн өндөр түвшинд хүрч өсжээ4 сар 7. 9:38Японы Ерөнхий сайдын гэрт үл таних эмэгтэй нэвтрэхийг оролджээ4 сар 7. 9:32АНУ-д коронавирустэй тэмцэхэд цэргийн эмч нарыг оролцуулна4 сар 6. 9:05АНУ нефтийн импортод татвар ногдуулж магадгүй4 сар 5. 11:44АНУ-д нэг өдрийн дотор 1400 гаруй хүн нас баржээ4 сар 5. 11:42АНУ-ын нийт иргэнд гэрээсээ гарахгүй байхыг зөвлөжээ4 сар 4. 11:17“Brent” маркийн нефтийн үнэ 30 ам.доллар давжээ4 сар 4. 11:16Б.Нетаньяху өөрийгөө тусгаарлана4 сар 3. 11:24Зэсийн үнэ унажээ4 сар 3. 11:17NASA Нарны шуургыг судлах шинэ хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ4 сар 2. 9:47ОХУ-д коронавирусний халдвараар нас барсан хүний тоо 24 боллоо4 сар 2. 9:44Иргэд дипломат ажилтнуудад талархалтай хандаж байна4 сар 1. 10:40Германд коронавирусний халдвар авсан хүний тоо 60 мянга давжээ4 сар 1. 9:51Дэлхийн банк Хятадын ДНБ-ий өсөлтийн талаарх таамаглалаа бууруулжээ4 сар 1. 9:50Ж.Цолмон: Ковид-19 цар тахлыг эв нэгдэл, нэгдмэл санаа, нэгдсэн хүч устгаж чадна3 сар 31. 10:37Европын хотуудын агаарын бохирдол буурчээ3 сар 31. 9:36Австрали ажлын байраа алдсан иргэддээ санхүүгийн дэмжлэг үзүүлнэ3 сар 31. 9:35Уур амьсгалын өөрчлөлт ба хүний эрүүл мэнд3 сар 30. 8:46Халдвар авсан Канадын Ерөнхий сайдын гэргий эмчлэгджээ3 сар 29. 11:23Ухань хотын метроны үйл ажиллагааг сэргээж эхэллээ3 сар 29. 11:20Токиод интоорын модны цэцэрлэгт хүрээлэнгүүдийг хэсэгчлэн хаажээ3 сар 28. 11:18Хубэй мужид ажилласан эмнэлгийн 21 мянга гаруй ажилтан гэртээ харьжээ3 сар 26. 9:58Токиогийн хөрөнгийн биржийн гол индексүүд өсчээ3 сар 26. 9:49Ванкуверт онцгой байдлын дэглэмийг зөрчвөл 34500 ам.доллароор торгоно3 сар 26. 9:36Илон Маск Калифорни муж улсад мянга гаруй амьсгалын аппарат хандивлажээ3 сар 25. 9:44БНХАУ тандалт судалгааны хиймэл дагуулууд амжилттай хөөргөжээ3 сар 25. 9:40

Тавхан үгэндээ танигдаад байна аа гэдэг шиг...

/5-р сарын 31/  -  11 цаг 18 минут

Монголчууд Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдээ сорьж сонжиж байна. Уул шугамандаа гурван нэр дэвшигч маань бүгд хуучин танилууд. Гэхдээ тэдний мөн чанар, дотод сэтгэл рүү нь өнгийж үзсэн, бүрэн гүйцэд танин мэдсэн гэвэл худал болно.  Тэдний тухай сайн саарын аль алинаар нь ярьж байна. Энэ ч зүй байх, хүн л юм чинь алдаа онооны аль аль нь байгаа. Тэгээд ч арван хуруу тэгш хүн гэж хаана байгаа билээ. Хамгийн гол нь нэр дэвшигчдийн тухай хэн нэг хөндлөнгийн хүний амаар бус харин өөрсдийнх нь хэлсэн үг, үйл хандлагаар тодотгож харах нь үнэнд илүү ойр болно.

Энэ удаагийн нэр дэвшигчдээс хоёр нь сонгуулийн гараагаа гартаа ташуур барьж эхлэв.С.Ганбаатар телевизийн нэвтрүүлэгт орох үеэрээ ханцуйнаасаа жижиг ташуур цухуйлгаж, “энэ бол  мөнх тэнгэрийн ташуур” хэмээн тодотгож байсан.

Харин Х.Баттулга СЕХ-оос нэр дэвшигчийн үнэмлэхээ гардаж аваад дэмжигчдийнхээ хамт гарч ирэхдээ гартаа урт тэнзэн ташуур барьчихсан яваа харагдсан. Ямар утга учиртай юм бүү мэд, бодвол нэг дом, зан үйл итгэл үнэмшил байдаг л байлгүй дээ. Харин цахим ертөнцөөр “Сонгууль болтол өөрийгөө ташуурдах юм гэнэ. Сонгуулиас хойш ард түмнээ ташуурдах гэнэ лээ” гэхчлэн цуурч байна. Монголчууд ташуураа бариад дэлхийн дайдыг эзэлж явсан гэж ярьдаг.  Энэ талаас нь харвал зэвсгийн чанартай байсан ч юм шиг. Хэн юугаа итгэл үнэмшил болгох нь өөрийн хэрэг гэлээ ч Монгол төрийн тэргүүнд нэр дэвшигчдийн хувьд ташуур барьчихаад таахалзаж байх, эсвэл түүнийгээ тэнгэрийн ташуур хэмээн цэнхэр дэлгэцээр яриад сууж байх нь эрүүл саруул сэтгэхүй гэж харахад нэг л учир дутагдалтай мэт. Мөнөөх оюунлаг, сэхээтэнлэг, эрхэмсэг байдал хаана байна вэ."Фортуна"-гийн  тэнгэртэй холбогддогоос дээрдэх юм огтхон ч алга. 

Нэр дэвшигч Х.Баттулга  сүүлийн үед нэг зүйлийг хэдэнтээ давтав. Тэрбээр энэ сарын 6-ны өдөр намынхаа YIII Их хурал дээр нэр дэвшигчийн хувиар хэлсэн үгэндээ “Мөнгө дийлэх үү, монголчууд дийлэх үү гэдгийг одоо цөмөөрөө үзэцгээе. Би шийдвэрлэх тулаанд та бүхэнтэйгээ ороход бэлэн. Бид хамтдаа ялна аа” хэмээсэн бол нэр дэвшигчийн үнэмлэхээ гардсаны дараа товч үг хэлэхдээ “Хүч тэнцвэргүй тулаан болно. Бидэнд эрх мэдэл, хөрөнгө мөнгө, гадаадын зөвлөхүүд бүгд байхгүй ч эгэл монголчууд, ардчилагчид байна. Тиймээс энэ сонгуульд бид ялна, монголчууд, Монгол ялна” гэв. Энд ялалт ялагдал, тулааны тухай яриад байна. Хэрэв мань эрийн үгийг шууд утгаар нь ойлговол мөнгө, монголчууд хоёр хоорондоо дайтаж байгаа юм байна. Удахгүй шийдвэрлэх тулаанд орох юм байна. Ингэж л бууна. Нөгөө талаасаа ард түмнээ мөнгөөр саналаа худалдана гэсэн далд басамжлал яваад байгаа ч юм шиг. Хэн мөнгө тараах гэж байгаа юм бүү мэд. Хэлэмгий хүн дадамгай гэдэг шиг мань эр арай өөрөө мөнгө төгрөг төлөвлөөд сууж байгаагүй байлтай сан. Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэх АН-ын дотоод сунгаагаар мөнгө бороо шиг асгарсан тухай ил цагаандаа гартал яригдсан. Тэгэхээр түүнийгээ санагалзаад байгаа юм уу гэмээр ч юм шиг. Мөнгө өгвөл авна шүү, харин саналаа бол өөрийнхөө итгэл үнэмшлээр өгдөг болсон шүү дээ.

Сонгуулийг тулаан гэж харах ч хаашаа юм. Энэ бол ард иргэдийн сонголт үнэлэмжийн л асуудал, эрхээ хэрэгжүүлж буй хэлбэр.

Гараан дээр, том зорилгынхоо төлөөх эхлэлээ ийм ядруухан үг өгүүлбэрээр эхэлнэ гэдэг тийм ч сайн зүйл биш. Холыг харж, ойрыг төлөвлөж, бодлого ярих ёстой бус уу. Тэрбээр “Би ялвал Монгол ялна” гэсэн үгийг энд тэнд давтаж явна. Ингэхээр Х.Баттулгын төлөө саналаа өгсөн тохиолдолд монголчууд ялж байгаа нь тэр юм байна. Харин М.Энхболд эсвэл С.Ганбаатар нарыг дэмжвэл ялагдлынхаа төлөө  саналаа өгч байгаа төдийгүй Монгол тэр чигээрээ ялагдах гэнэ.  Хувь хүний сонголтыг ялалт ялагдал гэж харвал эндүүрэл болно. Бид сонгуульд оролцож байгаа болохоор ялагдал ялалтын тухай ойлголт, хамаарал сонгогч иргэдийн хувьд огтхон ч байхгүй. Нэр дэвшигч М.Энхболд, Х.Баттулга, С.Ганбаатар гурвын дунд л ялалт ялагдал гэж бий. Монгол төрийн тэргүүнд нэр дэвшиж буй хүн ийм ядруухан, логик муутай юм яриад явбал иргэдийнхээ саналыг үргээхээс хэтрэхгүй. Ардын дуунд гардагчлан “Тавхан үгэндээ танигдаад байна” гэдэг шиг л юм болно шүү дээ.  Тэгээд ч бид ялагдахгүй гээд Х.Баттулгын төлөө саналаа өгөх хүн хэр олон байхыг бурхан ч таашгүй. Ард түмэн ганц Баттулгыг дэмжинэ гэвэл түүн шиг худал үгүй. Хэнийгээ сонгох нь тухайн хүний халдашгүй эрх. Ард түмэн байтугай ардчилагчид, намынх нь томоохон лидерүүд ч дэмжихгүй байгаа нь ил харагдаж байгаа шүү дээ.

Тэрбээр үнэмлэхээ гардаж аваад талархал илэрхийлж хэлсэн үгэндээ  “Өнөөдөр үнэмлэхээ хүлээж авлаа. Монгол Улс 30 хүрэхгүй гэр бүлийн төлөө юу, гурван сая монголчуудын төлөө юу” гэдэг шийдвэрийг гаргахад сар хүрэхгүй хугацаа үлдээд байна” гэж хэлсэн нь олон хүнийг мэл гайхаж цэл хөхрөхөд хүргэв. Төрт улсынхаа тэргүүнийг сонгох гэж байгаа гэсэн итгэл ойлголттой яваа хүмүүст энэ үг эргэлзээ төрүүлэхгүй гээд яах билээ.  Ерөнхийлөгчийн сонгууль яахаараа  30 хүрэхгүй гэр бүлийн төлөө сонголт хийх хувилбар болгочихсон тууж явдаг билээ. Хаанаас ийм гаргалгаа хийчихсэн, түүнийгээ нийгэмд зарлаж тунхаглаад яваа юм бүү мэд.

Нэр дэвшигч маань “Хүч тэнцвэргүй тулаан болно” гэдгийг  нэг бус удаа хэлжээ. Сонгуулийг тулаан гэж харах ч хаашаа юм. Энэ бол ард иргэдийн сонголт үнэлэмжийн л асуудал, эрхээ хэрэгжүүлж буй хэлбэр. Түүний ойлгож, хэлж байгаагаар нөгөө “дайсан”-ы тал үлэмж хүчтэй бол өөрийнх нь тал гар хоосон галын шугаманд орж байгаа бололтой юм. Юуны учир ингэж хүч тэнцвэргүй тулаан гээд дахин дахин сануулж хэлээд байгаа юм бэ. Арай ялагдахаа урьдчилан харж зөгнөөд байгаагүй байлтай сан.  Аль эсвэл хожим хойно ялагдлаа гэж муугаар бодоход эртээс хаяагаа манаж, хүч тэнцвэргүй байдлаас болж ялагдлаа гэсэн бэлээхэн буруутантай байх гээд байгаа юм уу.  

М.Нэргүй

 

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.