Шинэ мэдээ

Сүүлийн үед ихээр үйлдэгдэх болсон гэмт хэргүүдэд судалгаа хийх баг байгуулдан ажиллаж эхэллээ7 цаг 43 минутын өмнөМонгол Улсын хөдөлмөрийн баатар Д.Сумьяагийн эмээ, өвөө 2 очир эрдэнийн хуримаа хийжээ7 цаг 51 минутын өмнөШУА Америкийн монгол судлалын төвтэй хамтран ажиллана2 сар 22. 14:50Өвлийн олимпиос 14 медаль хүртсэн гайхамшигт амжилтын эзэн2 сар 22. 14:47​С.Бясман: Гишүүн Д.Гантулгыг яллагдагчаар татсан ч ирээгүй. Удахгүй албадан ирүүлнэ2 сар 22. 14:34Хоол тэжээлээс хамааралтай эмгэг өндөр байгааг тогтоожээ2 сар 22. 14:29Автомашины татвар, төлбөрийг цахимаар төлөх боломжтой2 сар 22. 14:19Соёл, урлагийн байгууллагуудад шалгалт хийв2 сар 22. 14:16Б.Наранхүү чуулган тасалсан үзүүлэлтээрээ "Бүх цаг үеийг тэргүүлж" байна2 сар 22. 14:14Нийслэлийн “Цасны баяр”-аар автобус 35 минутын зайтай үйлчилнэ2 сар 22. 14:12Пүүжээ 5 кг хасжээ2 сар 22. 12:28Д.Гантулгын гэх хэргийн мөрөөр: Алга болсон нотлох баримтууд “Үнэн бүхэн илчлэгдээсэй гэсэндээ явууллаа” гэсэн бичигтэйгээр эргэж иржээ2 сар 22. 11:57Агуйг тансаг шөнийн клуб болгон тохижуулсан нь2 сар 22. 11:53Германы хотод гудамжаа архичдаар цэвэрлүүлж, төлбөрт нь шар айраг өгдөг2 сар 22. 11:51"Пёнчан-2018"-ын хаалтын ёслолд Д.Трампын охин оролцоно2 сар 22. 11:49Өвлийн олимпоос хамгийн олон медаль хүртсэн тамирчид2 сар 22. 11:36Булган аймагт 640 хүүхдийн сургууль барина2 сар 22. 11:35Салхинцэцэг өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх аргууд2 сар 22. 11:33Японы бүсгүйчүүд багийн уралдаанд алтан медаль хүртлээ2 сар 22. 11:31Ерөнхий боловсролын сургуулийн хүүхдүүдийн 6.1 хувь нь “Тасартлаа ууж үзсэн”2 сар 22. 11:27Нийслэлд өчигдөр нийт дөрвөн объектын түймэр гарчээ2 сар 22. 11:23Элэг, бөөрний Энэтхэг эмч нар ХСҮТ, нэгдүгээр эмнэлэг дээр үнэгүй үзлэг хийнэ2 сар 22. 11:14Шилдэг цаатанг шалгаруулдаг болжээ2 сар 22. 11:12Дорнод аймгийн Халхгол суманд алга болсон 10 настай хүүг олжээ2 сар 22. 11:11Ээжүүдийн 50 мянган төгрөгийг олгож эхэлжээ2 сар 22. 11:09Дэлхийн шилдэг амттан импортлогчдын анхааралд!!!2 сар 22. 11:08А.Батбаяр: Сэтгүүлчдийн дунд хот, хөдөө гэсэн ялгаа байх ёсгүй2 сар 22. 10:58Допинг хэрэглэсэн таван бөх хэн бэ2 сар 22. 10:33Сүлжээний улс төр2 сар 22. 10:31Орхон аймаг Энэтхэг улсын эрүүл мэндийн салбартай хамтран ажиллахаар боллоо2 сар 21. 18:01

Танилц: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн онцлох заалт

/5-р сарын 19/  -  10 цаг 38 минут

УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцэж баталлаа. Ингэснээр долдугаар сарын 1-нээс эхлэн дагаж мөрдөх юм.

 Уг хууль батлагдсанаар гэмт хэргийг шуурхай, бүрэн илрүүлэх, гэмт хэрэг үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдийг олж тогтоон шударгаар ял оногдуулах, гэм буруугүй хэнийг ч гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцохгүй байх, хүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаална. Мөн Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь гэмт хэрэг хаана гарсныг үл харгалзан энэ хуулийн дагуу явагдах юм байна.

 Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа хаана явагдах вэ

  • Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь гэмт хэрэг хаана гарсныг үл харгалзан энэ хуулийн дагуу явагдана.
  • Энэ хууль нь Монгол Улсын нутаг дэвсгэр, түүнд хамаарах хилийн чанадад байгаа Дипломат төлөөлөгчийн газрын эзэмшил нутаг, усан, агаарын орон зайд байгаа Монгол Улсын усан онгоц, агаарын хөлөгт гарсан гэмт хэрэгт эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулахад нэгэн адил үйлчилнэ.
  • Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт гадаадын иргэн, харьяалалгүй хүнд холбогдуулан эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулахад энэ хуульд заасан журмыг баримтална.
  • Гадаад улсын, олон улсын байгууллагын дипломат эрх ямба, дархан эрх эдэлж байгаа хүнийг яллагдагчаар татаж эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулах зөвшөөрлийг Улсын ерөнхий прокурор Монгол Улсын гадаад харилцааны асуудал хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллагаар уламжлан тухайн улс, олон улсын байгууллагаас хүснэ.

 Таслан сэргийлэх арга хэмжээг таван тохиолдолд авна

 Энэхүү хуулиар таван зүйлээр таслан сэргийлэх арга хэмжээг авахаар тусгажээ. Тодруулбал, хувийн баталгаа гаргах, тодорхой үйл ажиллагаа явуулах, албан үүргээ биелүүлэхийг түдгэлзүүлэх, зорчих эрхийг түр хугацаагаар хязгаарлах, барьцаа авах, цагдан хорих. Таслан сэргийлэх арга хэмжээг мөрдөн байцаалтын явцад хувийн баталгаа гаргах,барьцаа авах тохиолдолд прокурор, мөрдөгч авах юм байна.  Харин тодорхой үйл ажиллагаа явуулах, албан үүргээ биелүүлэхийг түдгэлзүүлэх, зорчих эрхийг түр хугацаагаар хязгаарлах, цагдан хорих тохиолдолд

шүүхийн зөвшөөрлөөр авахаар тусгажээ. Яллагдагчийг цагдан хорих үндсэн хугацаа нэг сар байна. Хэргийн ээдрээ төвөгтэй байдлыг харгалзан яллагдагчийг цаашид цагдан хорих зайлшгүй шаардлагатай бол шүүх цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээний хугацааг тухай бүр  нэг сар хүртэл хугацаагаар сунгах боломжтой. Яллагдагчийг цагдан хорих нийт хугацаа Эрүүгийн хуульд хорих ялын дээд хэмжээг 5 жил хүртэл хугацаагаар оногдуулахаар заасан гэмт хэрэгт 12 сар, Эрүүгийн хуульд хорих ялын дээд хэмжээг 5 жилээс дээш хугацаагаар оногдуулахаар заасан гэмт хэрэгт 18 сараас хэтэрч болохгүй юм байна.

 Харин хүнийг хүндрүүлэх нөхцөл байдалтайгаар санаатай алах, хүндрүүлэх нөхцөл байдалтайгаар хулгайлах, хорлон сүйтгэх, төрлөөр устгах зүйлд заасан гэмт хэргийн яллагдагчийг шүүх зургаан сар хүртэл хугацаагаар нэмж сунгаж болох аж.

 Ямар тохиолдолд цагдан хорих арга хэмжээ авахгүй вэ

 Сүүлийн үед хоригдсон иргэдийн ар гэрийнхэн болон өмгөөлөгчид хууль бусаар цагдан хорьж байна гэх асуудлыг их тавих болсон. Тиймээс дараах тохиолдолд цагдан хорих арга хэмжээг авахгүй байхаар тусгажээ. Тодруулбал, цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хүчингүй болгож, суллагдсан яллагдагчид урьд нь цагдан хоригдсон үндэслэлээр дахин цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авахыг хориглоно. Мөн өсвөр насны яллагдагч, хөхүүл хүүхэдтэй эмэгтэй яллагдагч, жирэмсэн яллагдагчид энэ хуулийн 14.9 дүгээр зүйлд заасан үндэслэлээр, эсхүл урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг зөрчсөн, дахин гэмт хэрэг үйлдсэн бол цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч болно.

 Шүүхийн шийдвэрт эргэлзэж байвал гомдол гаргаж болно

 Энэхүү хуулийн давуу тал нь иргэд шүүхийн шийдвэрт эргэлзэж байвал гомдол гаргах эрхтэй юм байна. Тодруулбал, шүүхийн шийдвэрийг зөвшөөрөхгүй бол гурав хоногийн дотор гомдол гаргаж болно. Гомдлыг хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын явцад шүүгч дангаар гаргасан шийдвэрийн талаархи гомдлыг тухайн шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч хянан шийдвэрлэнэ.Шүүх гомдлыг хянан шийдвэрлээд гомдлыг хангаж, шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх, гомдлыг хангахгүй орхих хоёрын аль нэг шийдвэрийг гаргана.Гомдол гаргагч шүүхэд хүрэлцэн ирээгүй нь шүүхийн хэлэлцүүлгийг хойшлуулах үндэслэл болохгүй.

 Эрүү шүүлт тулгаж авсан нотлох баримтыг баримтад тооцохгүй

 Манай улсад хэрэг тулган, хэрэг хүлээлгэх, хэрэг тохох зэрэг үйлдэл маш их гарч хүний эрхийг зөрчиж байгааг ихээхэн шүүмжилдэг. Тиймдээ ч энэ хуулийн 16.12 дугара зүйл Эрүү шүүлт тулгаж авсан нотлох баримтыг нотлох баримтаар тооцохгүй байх гэх заалтыг тусгажээ. Тодруулбал, эрүү шүүлт тулгаж, бусад хэлбэрээр хүнлэг бус, хэрцгий харьцаж мэдүүлэг авсан нь тогтоогдвол авсан мэдүүлгийг нотлох баримтаар тооцохгүй гэжээ. Харин мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулах замаар нотлох баримт цуглуулж, хэрэгт цугларсан эд мөрийн баримт, баримтат мэдээллийг мөрдөн шалгах ажиллагааны болон шүүхийн хэлэлцүүлэг, шүүх хуралдааны тэмдэглэлд тусгаж бэхжүүлнэ. Нотлох баримт бэхжүүлэхдээ тэмдэглэл үйлдэхийн зэрэгцээ мэдээллийг тусгасан дууны, дүрсний, дуу-дүрсний бичлэг хийх, гэрэл зураг авах, гар зураг үйлдэх, ул мөрнөөс хэв, хээ буулгаж авах зэрэг эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зарчимд нийцэх бусад аргыг хэрэглэх юм байна. Мөрдөгч нотлох баримт цуглуулж, бэхжүүлэхдээ тэдгээрийг устах, гэмтэх, үрэгдэхээс хамгаалах арга хэмжээг авна. Нотлох баримт цуглуулж, бэхжүүлэхдээ иргэний амь нас, эрүүл мэндэд аюултай, эсвэл тэдний нэр төрийг гутаан доромжлох, хүнлэг бус, хэрцгий харьцах, айлган сүрдүүлэх, мэдүүлэг, тайлбар, дүгнэлт гаргуулахаар тулган шаардах, хуурч мэхлэх зэрэг хууль бус арга хэрэглэхийг хоригложээ.

 Гэмт хэрэг холбогдсон өсвөр насны хүүхдийг цагдан хорьвол зургаан цагийн дотор мэдэгдэнэ

 Энэхүү хуулийн бас нэг онцолмоор зүйл нь өсвөр насны хүүхдийн хэргийг хэрхэн шийдэх тухай тусгайлан оруулсан нь ахицтай зүйл болж чаджээ. Өсвөр насны сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэрэгт эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулахдаа энэ хуульд заасан ердийн журмаас гадна энэ бүлэгт заасан тусгай журмыг удирдлага болгоно хэмээн заажээ. Өсвөр насны сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд өмгөөлөгчийг оролцуулахаас гадна шаардлагатай гэж үзвэл сурган хүмүүжүүлэгч, эсхүл хүүхдийн асуудал эрхэлсэн төрийн байгууллагын ажилтныг байлцуулж болох аж. Өсвөр насны сэжигтэн, яллагдагчийг дуудахдаа түүний хууль ёсны төлөөлөгч, асран хамгаалагчаар дамжуулан дуудна.Хэрвээ албадан ирүүлсэн, баривчилсан, цагдан хорьсон  бол түүний гэр бүлийн гишүүн, хууль ёсны төлөөлөгч, эсхүл өмгөөлөгчид нь зургаан цагийн дотор мэдэгдэнэ.Баривчлагдсан өсвөр насны сэжигтэн, цагдан хоригдсон өсвөр насны яллагдагчийг баривчлагдсан 18 насанд хүрсэн хүн, цагдан хоригдсон 18 насанд хүрсэн сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчээс тусад нь байлгана.

 Хэрэг хүлээх чадваргүй сэтгэцийн өвчтэй хүний хэргийг хэрэгсэхгүй болгоно

 Энэхүү хуулиар сэтгэцийн өвчтэй хүн гэмт хэрэгт холбогдвол хэрхэн яаж шийдвэрлэхийг тусгажээ. Сэтгэцийн    хувьд хэрэг хариуцах чадваргүй, сэтгэцийн эмгэг, эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудалтай хүн гэмт хэрэг үйлдсэн, эсхүл гэмт хэрэг үйлдсэний дараа сэтгэцийн өвчнөөр өвчилсний улмаас хэрэг хариуцах чадваргүй болсон яллагдагч, шүүгдэгчид эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ хэрэглэхдээ энэ хуульд заасан ердийн журмаас гадна энэ бүлэгт заасан тусгай журмыг удирдлага болгох юм байна. Гэмт хэрэг үйлдэх үедээ сэтгэцийн хувьд хэрэг хариуцах чадваргүй байсан яллагдагчийн сэтгэцийн байдал нь өөртөө, эсхүл бусдад аюул учруулахааргүй бол прокурор эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгоно. Хэрвээ прокурор, яллагдагчийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь яллагдагчийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд эргэлзэх үндэслэл байвал хэрэг хариуцах чадвартай эсэхийг тогтоолгохоор шинжээч томилох хүсэлтийг шүүхэд гаргана.

 Сэжигтэн гэх нэр томъёо хэвээрээ байна

 Энэхүү хуулиар сэжигтэн гэх нэр томъёо хэвээрээ байна. Мөрдөгч эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татах тогтоолыг прокуророос хүлээн авсан даруй дуудан ирүүлсэн сэжигтэнд танилцуулна.  Мөн сэжигтэн эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татах тогтоолтой танилцахаас татгалзвал, түүнд тогтоолыг уншиж энэ талаар тэмдэглэл хөтөлж, шаардлагатай бол дуу дүрсний бичлэгээр бэхжүүлнэ. Мөрдөгч сэжигтний хувийн байдлыг тогтоох, яллагдагчаар мэдүүлэг авах ажиллагааг 6 цагийн дотор явуулж, сэжигтэнд эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татах тогтоол танилцуулсны дараа шаардлагатай гэж үзвэл таслан сэргийлэх арга хэмжээ  авч болно.

Шүүхээс хэргийг мөрдөн байцаалтад буцаахгүй

Энэхүү хуулийн хамгийн ахиц дэвшилтэй нь хэргийг шүүхээс мөрдөн байцаалтад буцаахгүй байх юм гэж хуульчид ам сайтай байна. Тодруулбал, анхан шатны журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэх шүүх хуралдаанаар шүүгдэгч гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай эсэхийг тогтоосны дараа гэм буруутай бол Эрүүгийн хуульд заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх, гэм буруугүй бол цагаатгах асуудлыг хянан шийдвэрлэнэ. Мөн шүүх шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон шийдвэрийнхээ үндэслэлийг танилцуулсны дараа түүнд Эрүүгийн хуульд заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх асуудлыг хэлэлцэх шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлэн явуулж болно. Шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлөх, талаар гаргасан шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгчийн санал, хүсэлтийг үндэслэн шүүх хуралдааныг завсарлуулж энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх асуудлыг хэлэлцэх шүүх хуралдааныг явуулах шийдвэр гаргаж болох аж. Шүүх хуралдааныг завсарлуулах тухай шийдвэрт завсарлах хугацааг зааж, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх шүүх хуралдааны товыг тогтоож, талууд, шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгчид мэдэгдэхээр тусгажээ.

 Энэхүү хуулийг долдугаар сарын 1-нээс дагаж мөрдөнө.

 Б.Анир



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд uls.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Холбогдох утас: 91777757

2 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

103.9.89.18зочин   • 2017, 5 сарын 25. 9 цаг 40 минут

буцаагаад байдаг. Нөгөө нөхөрийн хорих хугацаа дуусдаг. Гаргахаас өөр арггүй болно. Гараад хулгайгаа хийж эхлэнэ. Ийм л байдал үргэлжилж байна даа. Тодорхой болсон үйлдэл дээр нь ял өгөх хэрэгтэй. Хулгайчийн үнэн худал ярьсан болгоныг шалга гэж шүүх буцаахгүй байх хэрэгтэй. Манайд орсон хулгайч яг ийм маягаар одоо хүртэл ял шийтгэлгүй хулгайгаа хийсээр явж байна. Прокуророос асуухаар ийм л хариулт өгдөг юм. Шинэ хууль энэ асуудлыг зөв шийджээ.

103.9.89.18зочин   • 2017, 5 сарын 25. 9 цаг 34 минут

Шүүхээс хэрэг дахин дахин буцаагаад байдаг нь шүүгдэгчийг зөвхөн яллах гээд байгаа юм шиг харагддаг. Гэмт этгээдийн үйлдлийг нотлох үүрэг нь мөрдөн байцаагч, прокурорт, цагаатгах үүрэг нь өмгөөлөгчид байдаг. Үүнийг хөндлөнгөөс шүүх дүгнэлтээ гаргах ёстой. Өөрөөр хэлбэл шүүх яллах нотлох баримт хангалттай гэвэл яллана. Цагаатгах нотлох баримт нь хангалттай байна гэж үзвэл цагаатгана. Тиймээс шүүх хэрэг буцаахгүй шийднэ гэдэг маш зөв. Олон үйлдэл, олон холбогдогчтой хэргийн турхайд зарим холбогдогч нь оргон зайлсан байхад түүнийг нь олж ир гээд б

ULS.MN © 2018 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.