Шинэ мэдээ

Мэдэгдэл7 сар 10. 13:29Барилгын салбарын мэргэжлийн ур чадвамжийн гэрчилгээг 83 иргэн гардан авлаа7 сар 10. 10:15Сирийн асуудлаарх ОХУ-ын тогтоолыг НҮБ-ын АЗ дэмжсэнгүй7 сар 10. 9:37АНУ-ын эрх баригчид сүүлийн 15 жилд анх удаа цаазын ялыг гүйцэтгэнэ7 сар 10. 9:37Т.Гантөмөр: Ариутгал халдваргүйжүүлэлтийг тусгай зөвшөөрөлтэй 37 аж ахуйн нэгжүүд гүйцэтгэж байна7 сар 9. 11:41Үүссэн нөхцөл байдалд шуурхай арга хэмжээ авч, хэвийн болголоо7 сар 8. 12:29Японд ширүүн борооны улмаас нүүх зөвлөмж авсан хүний тоо нэмэгджээ7 сар 8. 9:39БНАСАУ хилийн хяналтаа чангатгаж байна7 сар 8. 9:38Ерөнхий сайд эмэгтэйчүүдийн квотод анхаараасай...7 сар 7. 12:24Усархаг борооны улмаас далангийн хавтан сууж газар цөмрөлт өгчээ7 сар 7. 11:29Ираны цөмийн объектод гарсан осолд Израил улс холбоотой байж магадгүй байна7 сар 7. 9:41Хонконгт дотооддоо халдварласан тохиолдол бүртгэгджээ7 сар 7. 9:28БНАСАУ-ын дипломат: АНУ-тай хэлэлцээ хийх шаардлага байхгүй7 сар 6. 9:33Ж.Болсонару амны хаалт заавал зүүх тухай хуулийн зарим заалтад хориг тавьжээ7 сар 4. 11:39Ким Жөн Ун намын дээд байгууллагыг хуралдуулжээ7 сар 4. 10:52Дэлхий даяар “COVID-19”-ийн 141 вакцин боловсруулж байна7 сар 3. 9:55Хятадын компаниудын эсрэг үйлдлүүдээ нэн даруй залруулна гэж найдаж байна7 сар 3. 9:45Канад, АНУ, Мексик шинэ журмаар худалдаа хийж эхэллээ7 сар 2. 9:34БНСУ худалдааны маргааны асуудлаар Японтой хэлэлцээ хийхэд бэлэн байна7 сар 2. 9:22Хонконгийн үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийг 52 улс сайшаан хүлээн авчээ7 сар 1. 11:51АНУ-д халдварын тохиолдлын тоо өдөрт 100 мянгаар нэмэгдэж болзошгүй7 сар 1. 9:52Шархад дэд төвийн бүтээн байгуулалтын ажилд "Хамтран ажиллах гэрээ" байгууллаа5 сар 25. 11:44БНСУ-ын компаниудын 30 орчим хувь нь ажилтнуудаа цомхотгож магадгүй5 сар 19. 9:45Шинэ Зеландын хүн ам таван саяд хүрчээ5 сар 19. 9:45Японы ДНБ 3.4 хувиар бууржээ5 сар 18. 14:05Энэтхэгт хөл хориог сунгалаа5 сар 18. 10:06М.Энхболд: Намын бодлого шийдвэрийн дагуу УИХ-ын сонгуульд нэр дэвших боломж олдсонгүй5 сар 18. 9:36Румынд коронавирусний улмаас тогтоосон хязгаарлалтыг эсэргүүцсэн жагсаал болжээ5 сар 18. 9:32Италийн эрх баригчид ирэх сард хилээ нээнэ5 сар 17. 11:34АНУ-ын Конгрессын гишүүдэд алсаас саналаа өгөхийг зөвшөөрсөн хуулийн төслийг баталжээ5 сар 17. 11:33

Сүнс ба Ёс суртахуун

/7-р сарын 18/  -  9 цаг 16 минут

"Сүнсээ түймэрдүүлсэн амьтан, хөөрхий", эсвэл "Сүнсээ чөтгөрт арилжсан амьтан, хөөрхий" гэж хөгшид ярьдаг байсансан.
Ёс бус, хүмүүн бус булай муухай юм хийдэг хүнийг тийн хэлнэ. Тэгээд ард нь бас ХӨӨРХИЙЛНӨ. Хүмүүн бусын юм хийж буй хүнийг "Сүнсгүй юм хийгээд" гэх. Худал хуурмагаар өөрийгөө хаацайлах, бусдыг гүтгэж дайрах хүнийг "Ёстой сүнсгүй залж байна даа" гэх.
Бага залуу байхад энэ үгийн утгыг ер мөшгиж, ухаж төнхөж асуудаггүй байж.
Одоо санахад энэ их ч гүн утгатай үг байж.
Сүнс болон Ёс суртхуун хоёрын хооронд холбоо байгаа биз. Ёс суртхуунаас ангид үйлдэл бол сүнслэг бус, идеаллаг бус байх нь. Дээрх хэлц үгээс шууд тийн ойлгогдоно. Өөрөөр хэлбэл Сүнс бол Ёс суртхууныг илэрхийлэгч, магадгүй тээгч болох нь.
Хөөрхийлдөгт бас их учир байна. Сүнсгүй бол Сүг болдог гэдэг. Явж үйлдэж, ярьж хэлж буй боловч амин чанар үгүй гэсэн үг.
"Сүнс түймэрдэх" гэдэгт бас их сонин утга байх мэт. Там хэрвээ буй бол тэнд хүмүүний энэ буй махан биеэ бус, харин сүнс нь үйлээ эдлэх учиртай, мэдээж хэрэг нүгэлтнүүдийн тухайд юм. Сүүл үеийн физикийн Шинжлэх ухаан плазм төлөвт ч амьдрал байж болох тухай таамаглал гаргаад байгаа. Плазм төлөв гэдэг нь төсөөлөмгүй өндөр темпратур, даралтад орших төлөв. Шашны ойлголтод Халуун буюу Очир там гэдгийг байнгын их галд шатавч, амь тасарч өгдөггүй тарчлах оронг хэлдэг.
"Сүнсээ чөтгөрт арилжих" гэдэг хэлц ч бас их сонирхолтой. И.В.Гөтегийн алдарт "Фауст"-д чухам энэ тухайл өгүүлэх билээ. Товчхондоо чөтгөр хүний сүнсийг хөрөнгө мөнгө, эрх мэдэл, шунал тачаал гэх мэт энэ орчлонд хүнийг хамаг ихээр соронздон татдаг бүхнээр үнэ золин сольж авдаг байна. Тэгээд хөөрхий, сүнсээ чөтгөрт арилжаад, мөнхийн түймэрт шаруулж тарчлах хувь зохиолтой болчихсон гэдэг утгаар тийн хэлж байх шиг. Тийм хүмүүсийг өрөвдөхгүй гээд өөр яалтай.
Чөлөө учрал төгс бүрдсэн хүмүүний энэхэн гайхамшигт орчлонд төрчихөөд тэр зол завшаанаа ашиглаж чадалгүй Сүнсээ "түймэрдүүлсэн", "чөтгөрт арилжсан" тэр зовлонт хүмүүсийг ХӨӨРХИЙЛӨХ ухаан өвгөдөд маань байлгүй өөр хэнд байх билээ.
Өвгөдийн энэ мэт үгийг ухвал энэ мэт юм бодогдох, их ч юм гарах. Чухам эрдэнэсийн авдар ажгуу. Харин энэ үгийн утгыг хэр зөв оносон эсэхийг мэргэн ах дүүс хэлж өгнө буй за.
Б.Номинчимэд

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.