Шинэ мэдээ

Б.БАТБАЯР: Нүүр ам судлалын сургуулиас санаачлан Монголд анх удаа 12,000 орчим хүнийг хамрах “ЭРҮҮЛ ШҮД - ЭРҮҮЛ МОНГОЛ” судалгааг хийж байна10 сар 18. 12:35Х.Булгантуяа: 1 сая долларын хөрөнгө оруулсан ч байнгын амьдрах эрх үүсдэггүй10 сар 14. 17:18УИХ-ын гишүүн Г.Ганболд: Хэт өндөр өртөгтэй үр дүнгүй зээлүүдэд анхаарах хэрэгтэй байна10 сар 14. 13:17Монголд анх удаа Барилгын салбарт Койн задрах гэж байна10 сар 12. 14:13Д.Янжинхорлоо: Гэр орноо алдчихгүй юмсан гэж тэмцэж байна10 сар 12. 10:41Н.Баатаржан: УГТЭ нь тархины судсан дотуурх МЭС ЗАСЛЫГ өндөр хөгжилтэй орны ЖИШГЭЭР хийдэг10 сар 11. 14:44Шинэ сэргэлтэд зориг, манлайлал хэрэгтэй10 сар 8. 16:31“Эрдэнэс силвер ресурс”-ийн захирал асан Т.Мөнхбаярыг АТГ-ынхан хэзээ шалгах вэ10 сар 8. 14:44"Тэрбум мод" үндэсний хөдөлгөөнд нэгдэж мод тарилаа10 сар 8. 11:19Сайжруулсан шахмал түлшийг 412 цэгээр борлуулж эхэллээ10 сар 7. 12:05Шатахууны нөөц дуусч, хомсдол үүсэх болсны цаана импортлогчид, улстөрчдийн "хувийн ашиг сонирхол" байсан уу?10 сар 7. 10:50Л.Халтар сайдын толгойлдог “Тээвэр зуучийн мафи” буюу замын салбар дахь "ургийн мод" !!!10 сар 7. 10:39Шуурхай мэдээ: ХУУРАМЧ МЭДЭГДЭЛД ИТГЭЖ ШАТАХУУН ИХЭЭР НӨӨЦЛӨХ ШААРДЛАГАГҮЙ10 сар 6. 10:22Ерөнхийлөгчийн “Их амь бат оршоох” санаачилгын тухайд10 сар 4. 20:26СУРГАЛТ: Томуу, томуу төст өвчний үүсгэгч идэвхжиж, Ковид-19 халдвартай хавсарсан байдалтай явагдах эрсдэлтэй байна10 сар 4. 13:341200 амь цаг бусаар одлоо… Өөрийн чаддаг, мэддэг салбартаа оч Б.Болор-Эрдэнэ ээ!!!10 сар 4. 10:58Түүхий нүүрсний хэрэглээг сэргэвэл Улаанбаатар утаандаа дахиад хордоно10 сар 4. 10:52“Шилэн” Цогоо хуудуутай төсвийг илчиллээ10 сар 1. 16:31“Шийдэл үргэлж байдаг” ном 10-р сарын 01-ээс уншигчдын хүртээл болно9 сар 30. 14:17Л.Энх-Амгалан: Шинжлэх ухааны салбарт шинжлэх ухаанчаар хандах цаг ирсэн9 сар 30. 12:17С.Азжаргал: Ковидын үед сүрьеэг орхигдуулалгүй нэгдсэн сургалт зохион байгуулсан нь нүдээ олсон9 сар 24. 12:42Б.Пүрэврэнцэн: Хүдэр суманд 10 жил болоход есөн ном бүтээжээ, энэ бол том олз9 сар 24. 10:37Аймаг, дүүргийн ТАРХВАР СУДЛААЧ нарыг чадавхжуулах цогц СУРГАЛТ-ууд зохион байгуулагдаж байна9 сар 23. 15:58"Шагайн наадгай" Монгол тоглоом худалдаанд гарлаа9 сар 23. 10:2221 аймаг, 9 дүүргийн ДОХ, СҮРЬЕЭГИЙН эмч, мэргэжилтнүүдийг чадавхжуулах СУРГАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ9 сар 21. 11:45"Ноён Бондгор"-ыг ковидын хүндрэлийг давсан нууц9 сар 20. 16:26Ц.Мөнхцэцэг: Сүхбаатар дүүрэг боловсролын цахим шилжилтийн жишиг дүүрэг болно9 сар 20. 13:17Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын вакцины мафи үргэлжлүүлэн ажилласаар байх уу?9 сар 18. 19:45Хуурай бетон - Монгол залуус монголд үйлдвэрлэв9 сар 18. 14:26Дуучин Nene стример CTS-тэй болздог уу...9 сар 15. 15:00

Сүнс ба Ёс суртахуун

/7-р сарын 18/  -  9 цаг 16 минут

"Сүнсээ түймэрдүүлсэн амьтан, хөөрхий", эсвэл "Сүнсээ чөтгөрт арилжсан амьтан, хөөрхий" гэж хөгшид ярьдаг байсансан.
Ёс бус, хүмүүн бус булай муухай юм хийдэг хүнийг тийн хэлнэ. Тэгээд ард нь бас ХӨӨРХИЙЛНӨ. Хүмүүн бусын юм хийж буй хүнийг "Сүнсгүй юм хийгээд" гэх. Худал хуурмагаар өөрийгөө хаацайлах, бусдыг гүтгэж дайрах хүнийг "Ёстой сүнсгүй залж байна даа" гэх.
Бага залуу байхад энэ үгийн утгыг ер мөшгиж, ухаж төнхөж асуудаггүй байж.
Одоо санахад энэ их ч гүн утгатай үг байж.
Сүнс болон Ёс суртхуун хоёрын хооронд холбоо байгаа биз. Ёс суртхуунаас ангид үйлдэл бол сүнслэг бус, идеаллаг бус байх нь. Дээрх хэлц үгээс шууд тийн ойлгогдоно. Өөрөөр хэлбэл Сүнс бол Ёс суртхууныг илэрхийлэгч, магадгүй тээгч болох нь.
Хөөрхийлдөгт бас их учир байна. Сүнсгүй бол Сүг болдог гэдэг. Явж үйлдэж, ярьж хэлж буй боловч амин чанар үгүй гэсэн үг.
"Сүнс түймэрдэх" гэдэгт бас их сонин утга байх мэт. Там хэрвээ буй бол тэнд хүмүүний энэ буй махан биеэ бус, харин сүнс нь үйлээ эдлэх учиртай, мэдээж хэрэг нүгэлтнүүдийн тухайд юм. Сүүл үеийн физикийн Шинжлэх ухаан плазм төлөвт ч амьдрал байж болох тухай таамаглал гаргаад байгаа. Плазм төлөв гэдэг нь төсөөлөмгүй өндөр темпратур, даралтад орших төлөв. Шашны ойлголтод Халуун буюу Очир там гэдгийг байнгын их галд шатавч, амь тасарч өгдөггүй тарчлах оронг хэлдэг.
"Сүнсээ чөтгөрт арилжих" гэдэг хэлц ч бас их сонирхолтой. И.В.Гөтегийн алдарт "Фауст"-д чухам энэ тухайл өгүүлэх билээ. Товчхондоо чөтгөр хүний сүнсийг хөрөнгө мөнгө, эрх мэдэл, шунал тачаал гэх мэт энэ орчлонд хүнийг хамаг ихээр соронздон татдаг бүхнээр үнэ золин сольж авдаг байна. Тэгээд хөөрхий, сүнсээ чөтгөрт арилжаад, мөнхийн түймэрт шаруулж тарчлах хувь зохиолтой болчихсон гэдэг утгаар тийн хэлж байх шиг. Тийм хүмүүсийг өрөвдөхгүй гээд өөр яалтай.
Чөлөө учрал төгс бүрдсэн хүмүүний энэхэн гайхамшигт орчлонд төрчихөөд тэр зол завшаанаа ашиглаж чадалгүй Сүнсээ "түймэрдүүлсэн", "чөтгөрт арилжсан" тэр зовлонт хүмүүсийг ХӨӨРХИЙЛӨХ ухаан өвгөдөд маань байлгүй өөр хэнд байх билээ.
Өвгөдийн энэ мэт үгийг ухвал энэ мэт юм бодогдох, их ч юм гарах. Чухам эрдэнэсийн авдар ажгуу. Харин энэ үгийн утгыг хэр зөв оносон эсэхийг мэргэн ах дүүс хэлж өгнө буй за.
Б.Номинчимэд

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2021 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.