Шинэ мэдээ

Мэдэгдэл7 сар 10. 13:29Барилгын салбарын мэргэжлийн ур чадвамжийн гэрчилгээг 83 иргэн гардан авлаа7 сар 10. 10:15Сирийн асуудлаарх ОХУ-ын тогтоолыг НҮБ-ын АЗ дэмжсэнгүй7 сар 10. 9:37АНУ-ын эрх баригчид сүүлийн 15 жилд анх удаа цаазын ялыг гүйцэтгэнэ7 сар 10. 9:37Т.Гантөмөр: Ариутгал халдваргүйжүүлэлтийг тусгай зөвшөөрөлтэй 37 аж ахуйн нэгжүүд гүйцэтгэж байна7 сар 9. 11:41Үүссэн нөхцөл байдалд шуурхай арга хэмжээ авч, хэвийн болголоо7 сар 8. 12:29Японд ширүүн борооны улмаас нүүх зөвлөмж авсан хүний тоо нэмэгджээ7 сар 8. 9:39БНАСАУ хилийн хяналтаа чангатгаж байна7 сар 8. 9:38Ерөнхий сайд эмэгтэйчүүдийн квотод анхаараасай...7 сар 7. 12:24Усархаг борооны улмаас далангийн хавтан сууж газар цөмрөлт өгчээ7 сар 7. 11:29Ираны цөмийн объектод гарсан осолд Израил улс холбоотой байж магадгүй байна7 сар 7. 9:41Хонконгт дотооддоо халдварласан тохиолдол бүртгэгджээ7 сар 7. 9:28БНАСАУ-ын дипломат: АНУ-тай хэлэлцээ хийх шаардлага байхгүй7 сар 6. 9:33Ж.Болсонару амны хаалт заавал зүүх тухай хуулийн зарим заалтад хориг тавьжээ7 сар 4. 11:39Ким Жөн Ун намын дээд байгууллагыг хуралдуулжээ7 сар 4. 10:52Дэлхий даяар “COVID-19”-ийн 141 вакцин боловсруулж байна7 сар 3. 9:55Хятадын компаниудын эсрэг үйлдлүүдээ нэн даруй залруулна гэж найдаж байна7 сар 3. 9:45Канад, АНУ, Мексик шинэ журмаар худалдаа хийж эхэллээ7 сар 2. 9:34БНСУ худалдааны маргааны асуудлаар Японтой хэлэлцээ хийхэд бэлэн байна7 сар 2. 9:22Хонконгийн үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийг 52 улс сайшаан хүлээн авчээ7 сар 1. 11:51АНУ-д халдварын тохиолдлын тоо өдөрт 100 мянгаар нэмэгдэж болзошгүй7 сар 1. 9:52Шархад дэд төвийн бүтээн байгуулалтын ажилд "Хамтран ажиллах гэрээ" байгууллаа5 сар 25. 11:44БНСУ-ын компаниудын 30 орчим хувь нь ажилтнуудаа цомхотгож магадгүй5 сар 19. 9:45Шинэ Зеландын хүн ам таван саяд хүрчээ5 сар 19. 9:45Японы ДНБ 3.4 хувиар бууржээ5 сар 18. 14:05Энэтхэгт хөл хориог сунгалаа5 сар 18. 10:06М.Энхболд: Намын бодлого шийдвэрийн дагуу УИХ-ын сонгуульд нэр дэвших боломж олдсонгүй5 сар 18. 9:36Румынд коронавирусний улмаас тогтоосон хязгаарлалтыг эсэргүүцсэн жагсаал болжээ5 сар 18. 9:32Италийн эрх баригчид ирэх сард хилээ нээнэ5 сар 17. 11:34АНУ-ын Конгрессын гишүүдэд алсаас саналаа өгөхийг зөвшөөрсөн хуулийн төслийг баталжээ5 сар 17. 11:33

Тэгчих гэсийн, ингэчих гэсийн...даанч мартчихсын

/5-р сарын 17/  -  7 цаг 29 минут

Нэг этгээд найз нартайгаа нийлж бизнес хийхээр шийдэж, нэгхэн сая ногоон оффшордоод таг мартсаныг нь хэзээ хойно хэдэн сэтгүүлч олж өгсөн байна. Таг мартана гэдэг хаяж гээснээс юуны ялгаа байх вэ. Сангийн сайд болохоос тэртээ өмнийн явдал гээд л байсан. Сангийн сайд болчихоод юу, яасан юм бол доо?. Бас нэг жаал гадаад найзтайгаа нийлж уул уурхайд хөрөнгө оруулалт татах зорилгоор оффшор бүсэд компани байгуулаад... тэгээд бас л мартсан  шиг байгаа юм.Мартах гэдэг ч маниас өмнөхийн эд л дээ. Мартсанаас мал мэнд үү гэгчээр уул уурхайд гадаадын хөрөнгө оруулалт татна гэхээр мань жаалд бас лиценз миценз байсан бололтой юм. Strategic mines Ink гэдэг лут нэртэй компани юм байна. Өнөөдөр өөрийнх нь зөвтгөлөөр бол жаалын аав тэр үед хотын дарга болоогүй, Улсын их хурлын л гишүүн төдий байж гэнэ. Хотын дарга болсноор л жаал жуул юм нааш цааш болгох боломжтой болсон ш дээ гэж хэлээд байгаа юм болов уу.Бие ээ өмөөрөхдөө хүртэл ийм “логик”-той сэтгэцгээдэг болж хөөрхийс. Оффшор гээчийн талаар овоо шуугиж байна цаагуур чинь. Зарим нь бүүр алиалж, марзаганах шинжтэй. Байдаг л нэг бизнесийн үйл ажиллагаа төдий юм гэж байгаа хүнтэй ч таарлаа. Оффшор бүс, оффшор компани, оффшор данс. Энэ тэгээд ер нь юу гээч юм бол оо?. Өмгөөлөх талаас нь тайлбарлах гээд үзье. Татварын диваажин гэж их л өхөөрдөн нэрлэдэг юм байна. Өөрөөр хэлбэл хамгийн бага татвар, хамгийн хялбар бүртгэл, хамгийн найдвартай нууцлал, хамгийн их зувчуулал. Оффшор бизнес, түүний дотоод мөн чанар, булай булхайтай үйл ажиллагааг олон жил судалсан Жон Кристенсен 2010-аад оны үед бичихдээ “Оффшор бүсийн диваажингууд жил бүр 500 гаруй тэрбум долларыг гурав дахь ертөнцийн орнуудаас хулгайлах боломжийг олгож байдаг” гэжээ. Энэ хулгайлагдсан мөнгөний ихэнх хэсэг нь хэзээ ч эргэхгүйгээр оффшор бүсдээ үлддэг байна. Өчүүхэн хэсэг нь л тодорхой хугацааны дараа гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт гэсэн сайхан нэртэй болчихоод тухайн улсад орж ирж, хулгайлагчдын халаасыг улам зузааруулангаа улс орныг нь давхар өрөнд оруулж хохироож байдаг гэнэ. Хулгайчууд нь тухайн орны төр засгийн эрх мэдэлтнүүд, үндэстэн дамнасан том компаниуд, оффшор бүсийн үйлчилгээ үзүүлдэг хууль, санхүү банкны трестүүдийн хамтлаг байдаг. Татварын диваажингийн үнэн нүүр царайг сайхь Жон Кристенсен тодорхойлохдоо “Татварыг хамгийн бага болгох татвараас зайлсхийх хоёрт тодорхой ялгаа зааг байхгүй” гэсэн байна. Татвар төлөхөөс зайлсхийх нь аль ч улсын хуулиар гэмт хэрэг юм. Ямар ч сайхан тайлбар манай алдарт оффшорчингуудын гэмт үйлдлийг зөвтгөхгүй. Оффшорт ер нь ямар мөнгөнүүд байршдаг юм бол?. Байгалийн баялгаас хулгайлсан, хууль бусаар зувчуулсан мөнгө, улсын сангаас хулгайлсан мөнгө, авлигаар олсон мөнгө, улс орны эрх ашгийг хохироож гадаадыханд боломж олгосны төлөөх шагналын мөнгө, зэр зэвсэг, хар тамхи, хүний болон эд эрхтэний наймаанаас олсон мөнгө, луйвар залилан дээрмийн мөнгө... гэх мэт тоолж баршгүй муу муухай үйлдлийн үр дүнд бий болсон бохир мөнгөнүүд тэнд нуугдаад дараачийн бузар үйлдэлд зориулагдахаар отож байдаг. Бохир “юм”-ыг цэвэрлэх хэрэгтэй нь мэдээж. Мөнгө “угаах” гэж. Дээхнэ манай зарим нэг хүн “угаах” мөнгө олдвол угаачихсан ч яадаг юм, цус гэх ухааны ярьж байсан. Арай л барааны саван нялаад нидрүүлэгдчихье гээгүй байх. Хиртэй, хилэнцтэй, цустай, нулмистай, занал хорсол нэхэлтэй, заавал төлөх төлөөстэй, буг бирдийн сэдэлтэй, бурхны хатуу цээрлүүлэлттэй, ээжийгээ хуурч, эцгийгээ хувхайлж, элгэн саднаа тоносон болохоор эрлэг тамд хуйхлагдах тавилантай ийм юмнаас холхон явсан нь өлзийтэй байхаа. “Угаачихсан, угаалгасан” хоёр ч адилхан л нүгэлтэн.

Оффшордоно гэдэг хулхидаж хулгайлах, бултаж нуугдах, зайлж дайсагнах л гэсэн үг, шууд утгаараа. Яаж ч бодсон хуулийн дагуу бизнес хийгээд, тайлагнаад, татвараа төлөөд явж байгаа жирийн хэн нэгэн хаа хамаагүй газар, гадаад далайн уснаас цухуйж байдаг шүрэн цохионд мөнгөө, эсвэл компаниа аваачиж нуух уу ер нь?. Нэг оффшор банкны үйлчлүүлэгчийн анкетийг одоо сонирхож үзье. “Энэ үйлчлүүлэгч бол Багамийн арлуудад байрладаг хувийн хөрөнгө оруулалтын компани. Энэ компани нь хувийн хөрөнгө оруулалтуудад ашиглагддаг. Компанийг үүсгэн байгуулагч бөгөөд ашиг хүртэгч нь тэтгэвэрт гарсан мэргэжлийн хүн. Ихээхэн амжилт гаргаж, тэтгэврийн амьдралдаа зориулж их мөнгө хуримтлуулсан хүн”. Энэ бол оффшор банкны бичиг баримт дахь үйлчлүүлэгчийн албан ёсны анкет юм. Харин тэтгэврийн амьдралдаа зориулж их мөнгө хуримтлуулсан тэр “эрхэм хүн” нь Чилийн фашист дарангуйлагч, хожим бузар үйлдлүүдийнхээ төлөө шүүхээр яллагдсан Аугусто Пиночет байсан юм. Оффшор гээч чинь энэ байна даа. Оффшорчингуудаас зарим нэгийг нэрлэе л дээ. Нефтийн асар их нөөцтэй, хүн ам олонтой боловч дэлхийн хамгийн баларсан улсын нэг Нигерийн дарангуйлагч Сани Абачи, зуу гаруй жил ардчиллын замаар замнасан хэдий ч ядуу хэвээрээ л байгаа Филлипины дарангуйлагч Фердинанд Маркос, цаг агаарын нэн тааламжтай нөхцөлд оршдог, байгалийн асар их баялагтай, хүн амын тоогоор дэлхийд тэргүүлдэг, ядаж байхад бас л ардчиллын замаар олон жил замнасан боловч өөд нар үзээгүй байгаа Индонезийн дарангуйлагч Сухорто, дэлхийн хамгийн буурай орнуудын нэг Эквадорын Гвинейн дарангуйлагч Теодоро Обияг..., дээр нь тэгээд бас манай хэд?.Оффшор гэдэг нь “эргээс гадуур”, “хилийн гадна” гэсэн үг юм гэсэн. Өөрөөр хэлвэл хуулиас гадуур, улсаас гадуур гэсэн санаа юм байх. Өөрсөд дээрээ татаж ирээд, шууд махчилж ойлговол маниусаас гадуур, та биднээс харь, Монголоос ч цаагуур гэж ч болох юм. “Төмөртийн-Овоо”, “Бороогийн орд”, “Оюу толгой”, “Ноён-Уул”... хамаг баялаг аа гадаадыханд найр тавиад, хуссан, хусуулсан, “шагнуулсан” жаал юмнуудаа оффшорт нуугаад, одоо бас “Таван толгой”, “Талын мэлтэс”, шатдаг занар, “шар нунтаг”, газрын тос, газрын ховор элемент, метан хийгээ дээрээс нь өгөөд, цаашдаа бас юугаа л арилжихаар санааширч байгаа бол?. Энэ оффшорчингууд. Нөгөө кинон дээр гардаг ”Дүүгээ цааш харуулаад, жанжин таныг алах гээд, дараа нь бас манийгаа алах л байсан байх даа. Чоноо чоно”гэлээ гэдэг шиг...Гэхдээ би оффшорчдыг чонотой зүйрлэн чоныг гүтгэж доромжлох гээгүй. Тэднийг заавал юутай ч юм адилтгах гэвэл чоно бараадасхийн, шүлсээ савируулан шарвалзах нохойнцортой төстэй гэчихвэл бас нөгөө юуг гүтгэсэн болчих болов уу.

Коронавириустэй холбоотойгоор хуурамч мэдээлэл түгээхээс сэргийлж манай сайт тодорхой хугацаагаар сэтгэгдэл хэсгээ түр хаасан болно.

ULS.MN © 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.